‘આનાથી સારા તો અમારા PM છે, કંઇક તો ધ્યાન રાખે છે…’ ઈશ્વરના અસ્તિત્વની ડિબેટ પર જાવેદ અખ્તરનું નિવેદન
નવી દિલ્હી: 21 ડિસેમ્બર, 2025: દિલ્હીના કોન્સ્ટિટ્યુશન ક્લબમાં શનિવારે (20 ડિસેમ્બર) એક અનોખો સંવાદ જોવા મળ્યો. જાણીતા શાયર-ગીતકાર જાવેદ અખ્તર અને ઇસ્લામિક સ્કોલર મુફ્તી શમાઈલ નદવી વચ્ચે ‘ઈશ્વરના અસ્તિત્વ’ (Existence of God) ને લઈને એક તીખી અને બૌદ્ધિક ચર્ચા થઈ હતી.
જાવેદ અખ્તરની દલીલો: “પીડા અને ઈશ્વરનો વિરોધાભાસ”
પોતાને નાસ્તિક ગણાવતા જાવેદ અખ્તરે માનવીય દુઃખ અને સર્વશક્તિમાન ઈશ્વરની વિભાવના પર સવાલો ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે, ગાઝામાં 70 હજારથી વધુ પેલેસ્ટિનિયનો માર્યા ગયા છે. જો ઈશ્વર સર્વવ્યાપી અને દયાળુ છે, તો તે બાળકોના ટુકડા થતા કેમ જોઈ શકે છે? તેમણે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, આના કરતા તો આપણા વડાપ્રધાન સારા છે, જે કમસેકમ થોડું ધ્યાન તો રાખે છે.
સવાલ પૂછવાની આઝાદી
જાવેદ અખ્તરે પ્રશ્ન કર્યો કે, શા માટે દરેક સવાલ ઈશ્વર પર આવીને અટકી જાય છે? જો ઈશ્વર હોવા છતાં નિર્દોષો મરતા હોય, તો તેના હોવા કે ન હોવા સાથે કોઈ ફરક પડતો નથી.
મુફ્તી શમાઈલ નદવીનો પક્ષ: “માનવીય કર્મો અને સ્વતંત્ર ઈચ્છા”
મુફ્તી શમાઈલ નદવીએ જાવેદ અખ્તરના તર્ક સામે ધાર્મિક અને તાર્કિક પક્ષ રજૂ કર્યો હતો. મુફ્તીએ કહ્યું કે, ઈશ્વરે બૂરાઈ બનાવી છે, પણ તે પોતે બૂરો નથી. હિંસા કે અન્ય ગુનાઓ ઈશ્વરની મંશા નથી, પરંતુ માણસની સ્વતંત્ર ઈચ્છાશક્તિનું પરિણામ છે.
વિજ્ઞાનની મર્યાદા:
તેમણે તર્ક આપ્યો કે વિજ્ઞાન માત્ર ભૌતિક દુનિયા સુધી સીમિત છે. વિજ્ઞાન એ સમજાવી શકે છે કે બ્રહ્માંડ ‘કેવી રીતે’ (How) કામ કરે છે, પણ એ નહીં કે તે ‘શા માટે’ (Why) અસ્તિત્વમાં છે. ઈશ્વર ભૌતિક વ્યાખ્યાઓથી પર છે, તેથી તેને વિજ્ઞાનના માપદંડથી માપી શકાય નહીં.
સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિક્રિયા
આ આખી ડિબેટ બે કલાક ચાલી હતી. હૉલમાં હાજર હજારો લોકો ઉપરાંત ઈન્ટરનેટ પર પણ લોકો બે પક્ષમાં વહેંચાયેલા જોવા મળ્યા. એક પક્ષે જાવેદ અખ્તરના તાર્કિક સવાલોને બિરદાવ્યા, તો બીજા પક્ષે મુફ્તીની ધાર્મિક ગહનતા અને ધીરજની પ્રશંસા કરી.
