અમેરિકાનો મિલિટરી બેઝ નથી, તો પણ ઈરાન દુબઇને બરબાદ કરવા પર કેમ તુલ્યું છે?
ઈરાને અમેરિકા અને ઇઝરાઇલ સામે મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ શરૂ કર્યા પછી આઠ મુસ્લિમ દેશો પર હુમલો કર્યો છે. જેમાં સૌથી વધારે નુકસાન તેણે યુનાઇટેડ અરબ એમિરેટ્સ (UAE) ના દુબઈ શહેરમાં પહોંચાડ્યું. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઇરાને દુબઇ પર મિસાઈલના હુમલા કર્યા, જેના કારણે શહેરમાં ભારે વિનાશ થયો અને ઈમર્જન્સી જાહેર કરવી પડી. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા બે લોકોના મોત થયા. રસપ્રદ વાત એ છે કે દુબઇમાં કોઈ અમેરિકન મિલિટરી બેઝ નથી. તેમ છતાં ઇરાને તેને લક્ષ્ય કેમ બનાવ્યું, તે પ્રશ્ન ઉભો થાય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે તેનું મુખ્ય કારણ દુબઇની આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક મહત્વતા છે.
દુબઇમાં વધતું અમેરિકન રોકાણ
2015 થી 2024 વચ્ચે દુબઇમાં આશરે 21.7 બિલિયન યુએસ ડોલર (લગભગ 1.8 લાખ કરોડ)નું અમેરિકન રોકાણ આવ્યું છે. શહેરમાં 1,500 થી વધુ અમેરિકન કંપનીઓની ઓફિસો છે, જેમાં Boeing, Microsoft, IBM અને Google જેવા મોટા નામો સામેલ છે. 2024માં અમેરિકા અને UAE વચ્ચેનો વેપાર આશરે 34.4 બિલિયન ડોલર રહ્યો.
દુબઈનું જેબેલ અલી પોર્ટ પણ વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનું છે. તે વિશ્વનું સૌથી મોટું માનવ નિર્મિત હાર્બર છે અને અહીં અમેરિકન યુદ્ધ જહાજોને પણ રોકવાની સુવિધા છે. તેથી, દુબઈ પર હુમલો કરીને, ઈરાને અમેરિકાના સહયોગીઓ અને તેમના વેપાર કેન્દ્રોને લક્ષ્ય બનાવ્યું. ઇરાને 137 બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને 209 ડ્રોન દાગ્યા.
ઈરાન પડોશી દેશો પર કેમ હુમલો કરી રહ્યું છે?
ઈરાનની રણનીતિ આર્થિક નુકસાન પર આધારિત છે. જો ઇરાનની શાસન વ્યવસ્થા સંકટમાં આવે, તો તેની યોજના એ છે કે સમૃદ્ધ પાડોશી દેશો જેમ કે UAE અને સાઉદી અરેબિયા પર પણ આર્થિક નુકસાન પહોંચાડવામાં આવે. દુબઈના મુખ્ય પર્યટન સ્થળો, જેમ કે પામ જુમેરાહ અને બુર્જ ખલીફાની આસપાસના વિસ્તારો પર હુમલાઓ શહેરની છબી અને પર્યટનને પણ અસર કરશે.
શું ઈરાનની રણનીતિ સફળ થશે?
વધુમાં, ઈરાન ઈચ્છે છે કે દુબઈ અને યુએઈ અમેરિકા પર તેની નીતિઓ બદલવા માટે દબાણ કરે. જોકે, આ રણનીતિ વિપરીત અસર કરી શકે છે. દુબઈ અને સાઉદી અરેબિયાએ એકતા દર્શાવી છે અને ઈરાની હુમલા સામે સંયુક્ત વલણ અપનાવ્યું છે. દુબઈના આર્થિક મહત્વ અને વેપાર જોડાણોને જોતાં, આ હુમલો ઈરાનને વધુ અલગ કરી શકે છે.
દુબઈ પર ઈરાની હુમલાનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ભૌતિક નુકસાન પહોંચાડવાનો જ નહીં પરંતુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને તેના સાથી દેશોના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતોને પણ નબળા પાડવાનો હતો. શહેરનું મુખ્ય વ્યાપારી કેન્દ્ર અને યુએસ યુદ્ધ જહાજોનું ઘર, જેબેલ અલી પોર્ટ, આ વ્યૂહરચનાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ રહ્યા છે. આ હુમલાથી પ્રાદેશિક શાંતિ અને વેપાર પર ઊંડી અસર પડી છે.
