ભારતમાં 85 ટકા ડિજીટલ પેમેન્ટ UPI દ્વારા થાય છેઃ RBI ગવર્નર
વોશિંગ્ટન ડીસી, 17 ઓક્ટોબર, 2025: ભારતમાં આશરે 85 ટકા ડિજીટલ લેવડદેવડ UPI મારફતે થાય છે. દેશ સમાવેશી, સુરક્ષિત અને સ્કેલેબલ ડિજીટલ પબ્લિક પ્લેટફોર્મ (DPP)ના મામલે એક ઉદાહરણ બની શકે છે એમ ભારતીય રિઝર્વ બેન્કના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું છે.
મલ્હોત્રા મંગળવારે વોશિંગ્ટન, ડી.સી.માં વિશ્વ બેંક અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળની વાર્ષિક બેઠક દરમિયાન RBI દ્વારા આયોજિત “ડિજિટલ પબ્લિક પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ઇકોનોમિક રિસાયલન્સ” કાર્યક્રમમાં બોલી રહ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે, “DPP સમાવિષ્ટ વિકાસ અને નવીનતા માટે એક શક્તિશાળી ઉત્પ્રેરક બન્યા છે.”
RBI ગવર્નરે કહ્યું હતું, “ડિજિટલ ઓળખ (આધાર) અને રીઅલ-ટાઇમ ચુકવણીઓ (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ – યુપીઆઈ) માટેના પાયાના પ્લેટફોર્મ્સે કેવી રીતે સ્કેલ પર સાનુકૂળ, ખર્ચ-કાર્યક્ષમ જાહેર સેવા વિતરણ પ્રણાલીઓ બનાવવી તે સફળતાપૂર્વક દર્શાવ્યું છે.”
RBI ગવર્નર મલ્હોત્રાએ ભારતના DPP ઇકોસિસ્ટમ અને ડિજિટાઇઝેશન અને નાણાકીય સમાવેશમાં ખાસ કરીને સરકારી ટ્રાન્સફર ચુકવણીઓમાં તેની ભૂમિકા વિશે પણ વાત કરી હતી. તેમણે ભાર મૂક્યો કે “વસુધૈવ કુટુંબકમ”ની સાચી ભાવનામાં, ભારત ડિજિટલ પરિવર્તનને વેગ આપવા માટે આવા પ્લેટફોર્મ્સ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.
તેમણે કહ્યું, “અમારો માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત જાહેર ક્ષેત્રના પ્લેટફોર્મ્સ બનાવવાનો છે જે યોગ્ય સુરક્ષા સાથે અને કોઈપણ નફાના હેતુ વિના જાહેર હિતની સેવા કરે છે.”
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત સમાવિષ્ટ, સુરક્ષિત અને સ્કેલેબલ DPPsનું ઉદાહરણ છે. જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ ક્રેડિટ, આરોગ્ય, સામાજિક સુરક્ષા, કૃષિ અને અન્ય ઘણા ક્ષેત્રોમાં એપ્લિકેશનો ઝડપથી વિકસાવવા માટે આ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ચુકવણી પ્રણાલીઓ અંગે, મલ્હોત્રાએ કહ્યું કે UPI એક મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ જાહેર પ્લેટફોર્મ છે. UPI એ ચુકવણીના લેન્ડસ્કેપને બદલી નાખ્યું છે કારણ કે તે બેંક ખાતાઓ વચ્ચે કાર્યક્ષમ રીઅલ-ટાઇમ ચુકવણી ટ્રાન્સફરને સક્ષમ બનાવે છે.
તેમણે ઉમેર્યું હતુ કે “આજે, ભારતમાં આશરે 85 ટકા ડિજિટલ ચુકવણી વ્યવહારો UPI દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે. દર મહિને, આશરે 20 અબજ વ્યવહારો UPIનો ઉપયોગ કરીને પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે, જે 280 અબજ યુએસ ડોલરથી વધુ છે.” મલ્હોત્રાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે UPI એક શક્તિશાળી સાધન છે જે નાણાકીય સમાવેશને વેગ આપી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચોઃ ધનતેરસ પર શનિ પ્રદોષ વ્રતનો શુભ સંયોગ, જાણો મહત્ત્વ, પૂજા વિધિ અને મુહૂર્ત
