Business News : છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી, સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ મીડિયા ચેનલો પર સપ્ટેમ્બરના UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) ડેટા અંગે એક સમાચાર ફરતા થઈ રહ્યા છે. દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે, ઓગસ્ટની સરખામણીમાં સપ્ટેમ્બરમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમમાં 1.8 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ધ ટ્રિબ્યુન જેવા કેટલાક અહેવાલો દાવો કરે છે કે ઓગસ્ટની ટોચ પછી, સપ્ટેમ્બરમાં વ્યવહારો ઘટીને 24.07 અબજ થઈ ગયા. પ્રથમ નજરમાં, આંકડા સાચા લાગે છે, પરંતુ નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) ના ડેટાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવાથી બરાબર વિપરીત ખુલાસો થાય છે.

એક દિવસના તફાવતે એકંદર ગણતરીઓ બદલી નાખી

વાસ્તવમાં, UPI ઉપયોગમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. ડેટામાં વિસંગતતા ફક્ત મહિનામાં દિવસોની સંખ્યામાં તફાવતનું પરિણામ છે. ઓગસ્ટમાં 31 દિવસ હોય છે, જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં ફક્ત 30 દિવસ હોય છે. આ એક દિવસના તફાવતે એકંદર ગણતરીઓ બદલી નાખી છે.

મહિનાના દિવસોનું ગણિત સમજો

જો આપણે NPCI ડેટાને નજીકથી જોઈએ, તો ઓગસ્ટમાં કુલ 24.51 અબજ વ્યવહારો થયા હતા. ઓગસ્ટમાં 31 દિવસ હોવાથી, દરરોજ સરેરાશ 791 મિલિયન વ્યવહારો થયા હતા. દરમિયાન, સપ્ટેમ્બરમાં કુલ વ્યવહારોની સંખ્યા 24.07 અબજ હતી. સપ્ટેમ્બરમાં 30 દિવસ છે. જો આપણે 24.07 અબજને 30 વડે ભાગીએ, તો દૈનિક સરેરાશ 802 મિલિયન થાય છે.

ઓગસ્ટમાં દરરોજ 791 મિલિયન UPI ચુકવણીઓ થતી

એટલે કે, ઓગસ્ટમાં દરરોજ 791 મિલિયન UPI ચુકવણીઓ થતી હતી, પરંતુ સપ્ટેમ્બરમાં આ આંકડો વધીને 802 મિલિયન થયો. તેવી જ રીતે, વ્યવહારોનું મૂલ્ય પણ વધ્યું છે. ઓગસ્ટમાં, સરેરાશ રૂ.96,205 કરોડના વ્યવહારો થયા હતા, જે સપ્ટેમ્બરમાં વધીને રૂ.97,913 કરોડ થયા. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે કુલ મૂલ્યમાં 1.5 ટકાનો ઘટાડો (રૂ.29.82 લાખ કરોડથી રૂ.29.37 લાખ કરોડ) લોકો UPIનો ઓછો ઉપયોગ કરતા હોવાથી નથી, પરંતુ સપ્ટેમ્બરમાં એક દિવસ ઓછો હોવાને કારણે છે. વાર્ષિક ધોરણે, સપ્ટેમ્બરમાં UPI વોલ્યુમમાં 23 ટકા અને મૂલ્યમાં 18 ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ પર વિવાદ

UPI ઇકોસિસ્ટમ હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના નવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) માળખા પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે, જે 15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થવાનું છે. નવા નિયમો હેઠળ, રૂ.2,000થી વધુના વ્યક્તિ-થી-વેપારી (P2M) વ્યવહારો પર 0.4 ટકા MDR લાગશે. જો વ્યવહાર રૂ.75,000 કે તેથી વધુનો હોય, તો આ ચાર્જ મહત્તમ રૂ.300 સુધી મર્યાદિત રહેશે. જો કે, વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) ચુકવણીઓ સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે.

પ્રસ્તાવિત ફીએ નાના અને મોટા રિટેલર્સમાં ચિંતા ફેલાવી છે. ઉદ્યોગ સંગઠનોએ ચેતવણી આપી છે કે, આ ચાર્જ વ્યવસાયોને UPI નો ઉપયોગ કરવાથી નિરાશ કરી શકે છે, ખાસ કરીને તહેવારોની મોસમ દરમિયાન જ્યારે મોટા વ્યવહારો વધુ વારંવાર થાય છે. આ કારણોસર, ઓલ ઇન્ડિયા મોબાઇલ રિટેલર્સ એસોસિએશન (AIMRA) અને ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ ફેડરેશન (AICPDF) એ 2 ઓક્ટોબરના રોજ ‘નો UPI ડે’ ની જાહેરાત કરી હતી. જો કે, 20 વેપાર સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સાથે મુલાકાત કર્યા પછી, વિરોધ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો.

ડિજિટલ પેમેન્ટમાં ભારતનું પ્રભુત્વ

યુપીઆઈ ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમનો પાયો સતત મજબૂત કરી રહ્યું છે. એનપીસીઆઈના અહેવાલો અનુસાર, યુપીઆઈએ છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ઘણા નવા રેકોર્ડ બનાવ્યા છે. જુલાઈમાં, ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્ય રૂ.29.9 લાખ કરોડની નવી ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યું. જુલાઈમાં 23.66 અબજ વ્યવહારો થયા, જે મે મહિનામાં થયેલા 23.2 અબજ વ્યવહારો કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. પેનિયરબીના એમડી આનંદ કુમાર બજાજ માને છે કે યુપીઆઈ લાખો ભારતીયો માટે પસંદગીનો ચુકવણી વિકલ્પ બની ગયો છે.

રેમિટન્સ ટ્રાન્સફરમાં વધારો થયો

આ સફળતા ફક્ત ભારત પૂરતી મર્યાદિત નથી. યુપીઆઈએ યુએઈ, સિંગાપોર, ભૂટાન, નેપાળ, શ્રીલંકા, ફ્રાન્સ, મોરેશિયસ અને કતાર સહિત લગભગ 11 દેશોમાં કામગીરી શરૂ કરી છે. આ વૈશ્વિક સ્વીકૃતિએ ભારતને વૈશ્વિક ફિનટેક ઇકોસિસ્ટમમાં મજબૂત સ્થિતિમાં મૂક્યું છે. રેમિટન્સ ટ્રાન્સફરમાં વધારો થયો છે, જેનાથી વધુ લોકો નાણાકીય વ્યવસ્થામાં આવી રહ્યા છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા સ્થાપિત NPCI, ભારતના રિટેલ પેમેન્ટ્સને પરિવર્તિત કરવા માટે સતત કામ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચો : માત્ર 14% લોકો UPI ચાર્જ ચૂકવવા તૈયાર, સર્વેમાં ખુલાસો-ગ્રાહકો તેમની ચુકવણી પદ્ધતિ બદલશે