સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો આદેશ: ખાડાવાળા, ખખડધજ અને ટ્રાફિક જામ થતાં હાઈવે પર ટોલ ટેક્સ વસૂલી શકાય નહીં

નવી દિલ્હી, 20 ઓગસ્ટ 2025: સુપ્રીમ કોર્ટે એક મોટો ચુકાદો આપ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જે હાઇવે અધૂરા હોય, ખાડાઓથી ભરેલા હોય અથવા ટ્રાફિક જામને કારણે પસાર ન થઈ શકે તેવા હાઇવે પર મુસાફરોને ટોલ ટેક્સ ચૂકવવાની ફરજ પાડી શકાય નહીં.

કોર્ટે કેરળ હાઇકોર્ટના ત્રિશૂર જિલ્લાના પાલીયેક્કારા પ્લાઝા ખાતે ટોલ વસૂલાત પર પ્રતિબંધ મૂકવાના આદેશને સમર્થન આપ્યું છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ભૂષણ આર ગવઈ (CJI ગવઈ) ની આગેવાની હેઠળની અને ન્યાયાધીશ કે વિનોદ ચંદ્રન અને એનવી અંજારિયાની બનેલી બેન્ચે નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) અને કન્સેશનર દ્વારા દાખલ કરાયેલી અપીલોને ફગાવી દીધી હતી, અને સ્થગિત ટોલ વસૂલાતથી થતા નાણાકીય નુકસાન કરતાં નાગરિકોના કલ્યાણને પ્રાથમિકતા આપી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટનું મોટું નિવેદન

કેરળ હાઇકોર્ટના 6 ઓગસ્ટના આદેશને સમર્થન આપતા, સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે કહ્યું, “આ દરમિયાન, નાગરિકોને તે રસ્તાઓ પર ચાલવા માટે મુક્ત રહેવું જોઈએ જેના માટે તેમણે પહેલાથી જ કર ચૂકવ્યો છે, અને ગટર અને ખાડાઓમાંથી પસાર થવા માટે વધુ કર ચૂકવવો પડશે નહીં, જે બિનકાર્યક્ષમતાનું પ્રતીક છે.”

કેરળ હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે NHAI અથવા તેના એજન્ટો દ્વારા અવિરત, સલામત અને નિયમિત માર્ગ ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરવામાં કોઈપણ નિષ્ફળતા જાહેર અપેક્ષાઓનું ઉલ્લંઘન છે અને ટોલ સિસ્ટમના પાયાને નબળી પાડે છે. મંગળવારે, સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, “અમે હાઈકોર્ટના તર્ક સાથે સહમત થયા વિના રહી શકીએ છીએ,” અને ભાર મૂક્યો કે કાનૂની વપરાશકર્તા ચાર્જ ચૂકવવાની જનતાની જવાબદારી યોગ્ય માર્ગ ઍક્સેસ સાથે જોડાયેલી છે.

બેન્ચે NHAI ની દલીલને ફગાવી દીધી હતી કે ટ્રાફિક જામ ફક્ત “બ્લેક સ્પોટ” સુધી મર્યાદિત છે જ્યાં અંડરપાસનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે. મુખ્ય કેરેજવે કાર્યરત રહેશે તેવી ખાતરી હોવા છતાં, કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે 65 કિલોમીટરના પટમાં પાંચ કિલોમીટર પણ અવરોધ એક કાસ્કેડિંગ અસર પેદા કરશે, જેના કારણે કલાકો સુધી ટ્રાફિક સ્થગિત રહેશે.

તો પછી ટોલમાં પ્રમાણસર ઘટાડા માટે NHAI ની અરજીને ફગાવી દેતા કોર્ટે કહ્યું: “જો 65 કિમીના વિસ્તારમાં બ્લેક સ્પોટ પર 5 કિમીનો રસ્તો પણ પ્રભાવિત થાય છે, તો કેસ્કેડીંગ અસરથી સમગ્ર રસ્તાને પસાર થવામાં લાગતા કલાકો વધે છે. બેન્ચે કહ્યું કે ગયા સપ્તાહના અંતે એડાપલ્લી-મન્નુથી વિભાગ 12 કલાક માટે લકવાગ્રસ્ત હતો. “જો એક જ રસ્તા પર પસાર થવામાં 12 કલાક લાગે છે, તો શા માટે ₹150 ચૂકવવા જોઈએ?”

કન્સેશનિયર વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ શ્યામ દિવાન અને NHAI વતી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે રોડ નેટવર્ક જાળવવા માટે ટોલ આવક મહત્વપૂર્ણ છે અને ટોલ સ્થગિત કરવાથી લગભગ ₹49 લાખની દૈનિક આવક પર અસર પડશે.

આ પણ વાંચો: સાચવજો: દેશના 20 રાજ્યોમાં ભારે પવન સાથે તોફાનની આગાહી, ધોધમાર વરસાદની આગાહી