સ્માર્ટફોન બાળકોને બીમાર બનાવી રહ્યા છે, રાજ્યસભામાં કાનૂની ચેતવણીની માંગ ઉઠી

નવી દિલ્હી 3 ફેબ્રુઆરી 2026: સ્માર્ટફોનના વ્યસન અને બાળકો પર વધતા સ્ક્રીન સમયની નકારાત્મક અસરનો મુદ્દો રાજ્યસભામાં ગુંજ્યો હતો. વિવિધ અભ્યાસો અને અહેવાલોને ટાંકીને, જનતા જલ (યુનાઇટેડ) ના સાંસદ સંજય કુમાર ઝાએ ઇન્ટરનેટ મીડિયાની નકારાત્મક સામગ્રી અને શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર તેની પ્રતિકૂળ અસરો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી, અને ગૃહમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી.

સ્માર્ટફોનમાં પણ ચેતવણીઓ હોવી જોઈએ

સંજય કુમાર ઝાએ સૂચન કર્યું, “જેમ તમાકુ ઉત્પાદનો પર કાયદાકીય ચેતવણીઓ છે, શું વય-આધારિત સ્માર્ટફોનના ઉપયોગ અંગે સમાન ચેતવણી ફરજિયાત ન હોવી જોઈએ?”

શૂન્ય કલાક દરમિયાન આ ગંભીર મુદ્દો ઉઠાવતા, સંજય કુમાર ઝાએ સૌપ્રથમ ઓસ્ટ્રેલિયાનું તાજેતરનું ઉદાહરણ આપ્યું. JDU સાંસદે કહ્યું કે ઓસ્ટ્રેલિયામાં 2025 સુધીમાં 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો દ્વારા ઇન્ટરનેટ મીડિયાના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે કાયદો ઘડવામાં આવ્યો છે.

સંજય કુમાર ઝાએ સમજાવ્યું, “આ પગલું એક અભ્યાસ પછી લેવામાં આવ્યું હતું જેમાં જાણવા મળ્યું છે કે 10 થી 15 વર્ષની વયના 96 ટકા બાળકો ઇન્ટરનેટ મીડિયાનો ઉપયોગ કરે છે, જેની સામગ્રી ખૂબ જ હાનિકારક છે.”

સ્માર્ટફોનને કારણે બાળકો માટે સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ

JDU સાંસદે દાવો કર્યો હતો કે ભારતમાં, એક લોકલ સર્કલ સ્ટડીમાં જાણવા મળ્યું છે કે 14 થી 16 વર્ષની વયના 82 ટકા બાળકો સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે. તેમાંથી ફક્ત 57 ટકા બાળકો શિક્ષણ માટે તેનો ઉપયોગ કરે છે.

સંજય કુમાર ઝાએ વધુમાં સમજાવ્યું, “આમાંથી 76 ટકા બાળકો સોશિયલ મીડિયા પર છે. આમાંથી, 11 થી 37 ટકા લોકોનો શારીરિક વિકાસ રૂંધાયો છે, ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચે છે, નાની ઉંમરે અપશબ્દોનો ઉપયોગ થાય છે, એકાગ્રતાનો અભાવ હોય છે અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ હોય છે.”

ડિજિટલ સામગ્રી પર નજર રાખવી જોઈએ

ઝાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “સોશિયલ મીડિયા પર ઉપલબ્ધ સામગ્રીનો પ્રકાર બાળકોના વિકાસ પર નકારાત્મક અસર કરી રહ્યો છે.” તેમણે સૂચન કર્યું હતું કે શાળા વ્યવસ્થાપન અને માતાપિતાએ ફક્ત સ્ક્રીન સમય જ નહીં પરંતુ ડિજિટલ સામગ્રી પર પણ નજર રાખવી જોઈએ.

સાંસદ ઝાએ જણાવ્યું હતું કે પાંચ રાજ્યોના 3,000 થી વધુ માતાપિતાના સર્વેક્ષણ પર આધારિત એક અહેવાલ દર્શાવે છે કે બે થી પાંચ વર્ષની વયના બાળકો માટે સ્ક્રીન સમય પણ ઝડપથી વધી રહ્યો છે.

ઝાએ કહ્યું હતું કે ગૃહે ચર્ચા કરવી જોઈએ કે શું સ્માર્ટફોનના વય-આધારિત ઉપયોગ અને સ્ક્રીન સમય અંગે કાનૂની ચેતવણીઓ ફરજિયાત હોવી જોઈએ, જેમ કે તમાકુ ઉત્પાદનો માટે. તેમણે આર્થિક સર્વેમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ડિજિટલ વ્યસનની નકારાત્મક અસરનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: IND vs PAK મેચ 15 ફેબ્રુઆરીએ રમાશે!, આ વખતે કયા દેશમા રમાશે મેચ?