ITR ફાઇલિંગ 2025: ખેતીની જમીન વેચવા પર ટેક્સ લાગશે કે નહીં? જાણો આવકવેરાના નિયમો શું છે

નવી દિલ્હી, 07 જૂન : નાણાકીય વર્ષ 2024-25 (મૂલ્યાંકન વર્ષ 2025-26) માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. કરદાતાઓ હવે શક્ય તેટલો વધુ કર બચાવવાના રસ્તાઓ શોધી રહ્યા છે. ભારતમાં મોટાભાગના પરિવારો પાસે ખેતીની જમીન છે, અને સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે ખેતીમાંથી થતી આવક કરમુક્ત છે. પરંતુ આ સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. હકીકતમાં, ખેતીની જમીન(Agriculture Land) વેચવા પર પણ કર વસૂલવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની ખેતીની જમીન વેચે છે, તો તેના પર મૂડી લાભ કર વસૂલ કરી શકાય છે. પરંતુ તે તેના પર આધાર રાખે છે કે તે જમીન શહેરી વિસ્તારમાં છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં.

ગ્રામીણ અને શહેરી ખેતીની જમીન વચ્ચેનો તફાવત
આવકવેરાના નિયમો અનુસાર, ગ્રામીણ ખેતીની જમીન મૂડી સંપત્તિની વ્યાખ્યામાં શામેલ નથી, તેથી તેને વેચવા પર કોઈ મૂડી લાભ કર વસૂલવામાં આવતો નથી. બીજી બાજુ, શહેરી ખેતીની જમીન વેચવા પર થતા નફા પર કર લાદવામાં આવે છે, પછી ભલે તે ટૂંકા ગાળાનો મૂડી લાભ હોય કે લાંબા ગાળાનો મૂડી લાભ.

શું શહેરી ખેતીની જમીન વેચવા પર કર મુક્તિ મળી શકે છે?
હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું શહેરી ખેતીની જમીન વેચવા પર કર મુક્તિ મળી શકે છે. જવાબ હા છે. આવકવેરા કાયદાની કલમ 54B હેઠળ, આવી પરિસ્થિતિમાં કર મુક્તિ મળી શકે છે. જો તમે તમારી શહેરી ખેતીની જમીન વેચી દીધી હોય અને તેમાંથી મળેલી મૂડી લાભની રકમ નવી ખેતીની જમીન ખરીદવામાં રોકાણ કરો છો, તો કરમુક્તિ મેળવી શકાય છે.

મુક્તિ મેળવવા માટેની શરતો શું છે?

• વેચાયેલી ખેતીની જમીનનો ઉપયોગ વેચાણ પહેલાં ઓછામાં ઓછા 2 વર્ષ સુધી કૃષિ કાર્ય માટે થયો હોવો જોઈએ.
• આ ઉપયોગ વ્યક્તિ પોતે, તેના માતાપિતા અથવા હિન્દુ અવિભાજિત પરિવાર (HUF) દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોવો જોઈએ.
• નવી જમીનનો ઉપયોગ કૃષિ હેતુઓ માટે પણ કરવો ફરજિયાત છે.
• ટૂંકા ગાળાના અને લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ બંને પર મુક્તિ આપી શકાય છે.

મહત્તમ મુક્તિ કેટલી છે?
કલમ 54B હેઠળ ઉપલબ્ધ મહત્તમ કરમુક્તિ તમે ખેતીની જમીન વેચીને કેટલી રકમ (એટલે ​​કે મૂડી લાભ કર) કમાયા છો અને તે પૈસામાંથી તમે નવી ખેતીની જમીનમાં કેટલી રકમનું રોકાણ કર્યું છે તેના પર આધાર રાખે છે. આ કલમ મુજબ, મુક્તિની રકમ, આ બેમાંથી જે ઓછી હશે તે આપવામાં આવશે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે ખેતીની જમીન વેચીને 10 લાખ રૂપિયાનો મૂડી લાભ મેળવો છો અને નવી ખેતીની જમીનમાં 8 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરો છો, તો તમને ફક્ત 8 લાખ રૂપિયાની કર મુક્તિ મળશે. બીજી તરફ, જો તમે 10 લાખ રૂપિયાનો મૂડી લાભ મેળવો છો અને નવી ખેતીની જમીનમાં 12 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરો છો, તો પણ મહત્તમ મુક્તિ ફક્ત 10 લાખ રૂપિયા હશે. જો તમે તાત્કાલિક નવી જમીન ખરીદી નથી, તો તમે આ પૈસા કેપિટલ ગેઇન્સ ડિપોઝિટ એકાઉન્ટ સ્કીમમાં જમા કરીને પણ મુક્તિનો દાવો કરી શકો છો.

શું હવે મોટી બેંકોમાં પણ તમારા પૈસા સુરક્ષિત નથી, કર્મચારીએ પોતે જ કરી 4.58 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી

ISI ની ‘મેડમ N’ કોણ છે, દિલ્હી સુધી જાસૂસોનું નેટવર્ક ફેલાવી ચૂકી છે, તેણે ભારતીયોને કેવી રીતે પોતાનો શિકાર બનાવ્યા?

મે મહિનો Defense કંપનીઓના નામે, કિંમત 60% સુધી વધી, શું તમે કર્યું છે પૈસાનું રોકાણ
કેટલા વર્ષ ભાડેથી રહેવાથી મકાન ભાડુઆતનું બનશે, જાણો કાયદો