‘ફક્ત વકીલ નહીં, હવે ‘જજ’ બને મહિલાઓ…’ મહિલા દિવસ પર CJI એ આપ્યો સમાનતાનો મંત્ર

નવી દિલ્હીઃ 8 માર્ચ, 2026: Supreme Court: સુપ્રીમ કોર્ટમાં આયોજિત ‘ઇન્ડિયન વિમેન ઇન લો’ના પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં દેશભરની મહિલા જજો અને વકીલોએ ભાગ લીધો હતો. આ ઐતિહાસિક અવસરે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ નાગરત્નાએ કાયદાકીય ક્ષેત્રે મહિલાઓના પડકારો અને ભવિષ્ય પર ખુલીને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા.

મહિલાઓ પર ‘અદ્રશ્ય બોજ’: CJI સૂર્યકાંત

CJI સૂર્યકાંતે કાયદાના વ્યવસાયમાં મહિલાઓની બહાદુરીના વખાણ કર્યા હતા. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે માત્ર એક સદી પહેલા વસાહતી શાસનમાં મહિલાઓને પ્રેક્ટિસ કરવાની મંજૂરી પણ નહોતી. CJIએ સ્વીકાર્યું કે સંસ્થાઓમાં મહિલાઓની સમાન ભાગીદારીની સફર હજુ અધૂરી છે. તેમના મતે, આ વ્યવસાયે અજાણતામાં એવું વાતાવરણ બનાવ્યું છે જે મહિલાઓ પર મોડો સમય કામ કરવાથી લઈને પરિવારની અપેક્ષાઓ સુધીનો ‘અદ્રશ્ય બોજ’ નાખે છે.

બિન્દાસ્ત જસ્ટિસ નાગરત્ના: ‘દરરોજ મહિલા દિવસ હોય’

જસ્ટિસ નાગરત્નાએ તેમના શરૂઆતના દિવસોનો એક કિસ્સો શેર કર્યો હતો. જ્યારે કોર્ટમાં પુરૂષ વકીલો વચ્ચે આગળ વધવાની હોડ હતી, ત્યારે જજ દ્વારા ‘વિમેન્સ ડે’ પર તેમને પ્રથમ તક મળી હતી. ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે, “માય લોર્ડ, મારી ઈચ્છા છે કે દરેક દિવસ મહિલા દિવસ હોય.”

30% અનામત અને વર્ક-લાઈફ બેલેન્સની માંગ

• જસ્ટિસ નાગરત્નાએ સિસ્ટમ સામે મહત્વના પ્રસ્તાવ મૂક્યા.
• સરકારી પેનલ વકીલોમાં ઓછામાં ઓછી 30% મહિલાઓ હોવી જોઈએ.
• હાઈકોર્ટે આગામી દિવસની ‘કોઝ લિસ્ટ’ (કેસની યાદી) સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં જાહેર કરવી જોઈએ, જેથી મહિલા વકીલો ઘરે જઈને તૈયારી કરી શકે અને પરિવારને સમય આપી શકે.

તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું, “અમે અમારો હક માંગીએ છીએ કારણ કે અમે તેના માટે લાયક છીએ, માત્ર એટલા માટે નહીં કે અમે મહિલાઓ છીએ.”

બદલાતી તસવીર: આંકડાકીય વિગત

સંમેલનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જિલ્લા સ્તરે હવે 37% ન્યાયિક અધિકારીઓ મહિલાઓ છે. જસ્ટિસ લિસા ગિલની બઢતી બાદ હવે દેશની ત્રણ હાઈકોર્ટમાં મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice) હશે, જે ન્યાયતંત્રમાં આવતા મોટા બદલાવનો સંકેત છે.