શું ખરેખર અલ્કલાઇન વોટરથી કેન્સર નથી થતું? સંશોધન રિપોર્ટમાં થયો મોટો ખુલાસો

નવી દિલ્હી,  24 ઓગસ્ટ 2025 : આજકાલ સુપરમાર્કેટ હોય કે સોશિયલ મીડિયા, દરેક જગ્યાએ અલ્કલાઇન વોટરને જાદુઈ પીણું તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. દાવો કરવામાં આવે છે કે તે ઊર્જા વધારે છે, ઉંમર ઘટાડે છે અને કેન્સર જેવા રોગથી બચાવે છે. આ સાંભળવામાં ખૂબ આકર્ષક લાગે છે, કારણ કે દરેક વ્યક્તિ ઝડપી અને સરળ ઉપાય ઇચ્છે છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે શું અલ્કલાઇન વોટર ખરેખર આટલું અસરકારક છે, કે આ માત્ર એક માર્કેટિંગ યુક્તિ છે? ચાલો, આ વિશે વિગતે જાણીએ.

અલ્કલાઇન વોટર ખરેખર શું કરે છે?

જ્યારે પણ કોઈ નવું હેલ્થ ટ્રેન્ડ આવે છે, તેમાં થોડું સત્ય હોય છે અને બાકીની વાતો વધારી-ચઢાવીને કહેવામાં આવે છે. અલ્કલાઇન વોટર પણ આવું જ છે. તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે પેટના એસિડને થોડી વાર માટે ઘટાડી શકે છે. આનાથી કેટલાક લોકોને એસિડિટી કે રિફ્લક્સમાં રાહત મળે છે, પરંતુ આ અસર લાંબા સમય સુધી ટકતી નથી.

આ પાણી શરીરને હાઇડ્રેટ કરે છે, પરંતુ આ જ કામ સામાન્ય પાણી પણ કરે છે. અત્યાર સુધી કોઈ પુરાવો નથી મળ્યો કે અલ્કલાઇન વોટર સામાન્ય પાણી કરતાં વધુ ફાયદાકારક છે. કેટલાક સંશોધનોમાં જોવા મળ્યું છે કે અલ્કલાઇન વોટર પીવાથી યુરિનનું pH બદલાઈ શકે છે, પરંતુ શરીરના રક્તનું pH ક્યારેય બદલાતું નથી. શરીરનું બ્લડ pH હંમેશા 7.35 થી 7.45ની વચ્ચે રહે છે, ભલે આપણે ગમે તે ખાઈએ કે પીએ.

કેન્સરથી બચાવનો દાવો કેવી રીતે જોડાયો?

1930ના દશકમાં વૈજ્ઞાનિક ઓટો વોરબર્ગએ શોધ્યું હતું કે કેન્સર સેલ્સ ઓક્સિજનની ઉણપ અને એસિડિક વાતાવરણમાં ખીલે છે. આ પછી એક ગેરસમજ ફેલાઈ કે જો શરીરને અલ્કલાઇન બનાવવામાં આવે તો કેન્સર અટકી શકે છે. પરંતુ વાસ્તવિક સત્ય એ છે કે કેન્સર સેલ્સ પોતે જ એસિડિક વાતાવરણ બનાવે છે. શરીરનું સમગ્ર pH એસિડિક હોતું નથી. અહીંથી જ ગેરસમજ શરૂ થઈ. લોકોએ માની લીધું કે અલ્કલાઇન વોટર પીવાથી શરીરનું pH બદલાઈ જશે અને કેન્સર અટકી જશે. પરંતુ હકીકત એ છે કે બ્લડ pH ખોરાક કે પીણાંથી આટલું બદલાતું નથી.

pH સ્કેલને સમજવું જરૂરી

pH સ્કેલ 0 થી 14 સુધી હોય છે:

• 0 થી 6: એસિડિક

• 7: ન્યૂટ્રલ (જેમ કે સામાન્ય પાણી)

• 8 થી 14: અલ્કલાઇન

કેન્સર અને અલ્કલાઇન વોટરનો સંબંધ આ pH સ્કેલને સરળ રીતે સમજાવવાને કારણે ફેલાયો. જોકે, શરીર પોતાનું pH બેલેન્સ જાતે જ નિયંત્રિત કરે છે.

વધુ પડતું અલ્કલાઇન હોવું પણ નુકસાનકારક

વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે અલ્કલાઇન વોટર કેન્સર રોકી શકે એવો કોઈ પુરાવો નથી. ઊલટું, જો શરીરમાં અલ્કલાઇનનું પ્રમાણ વધી જાય તો અલ્કલોસિસ નામની સમસ્યા થઈ શકે છે. આમાં શરીરનું નૈસર્ગિક સંતુલન ખોરવાઈ જાય છે. વધુ અલ્કલાઇન હોવાથી એન્ઝાઇમ્સ યોગ્ય રીતે કામ કરતા નથી, ઓક્સિજન ટિશ્યુ સુધી પહોંચતું નથી, અને પોટેશિયમ-કેલ્શિયમ જેવા જરૂરી ખનિજોનું સંતુલન ખોરવાઈ જાય છે. આનાથી સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ, ઝણઝણાટ, ઉલટી, ચક્કર અને ગંભીર સ્થિતિમાં હૃદયના ધબકારામાં સમસ્યા કે અચાનક દૌરો પણ આવી શકે છે.

આ પણ વાંચો : હવે પોસ્ટમેન પણ વેચશે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, નગરથી ગામડા સુધી, દરેક બનશે ધનવાન!