‘આતંકી ગતિવિધિઓનો અડ્ડો બન્યો ટેલિગ્રામ’, હાઇકોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકારની દલીલ
Telegram Ban Case: ભારત સરકાર દ્વારા સિક્યોર મેસેજિંગ એપ ટેલિગ્રામ (Telegram) પર એક સપ્તાહ માટે લાદવામાં આવેલા હંગામી પ્રતિબંધનો મામલો હવે કાનૂની ગૂંચવણમાં ફસાયો છે. ટેલિગ્રામે આ પ્રતિબંધને કોર્ટમાં પડકાર્યો છે, જેની સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે દિલ્હી હાઈકોર્ટ સમક્ષ એક ચોંકાવનારો અને મોટો દાવો કર્યો છે. સરકારે કોર્ટમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ટેલિગ્રામ હાલમાં આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ માટે સૌથી સરળ અને અનુકૂળ પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે.
કેબિનેટ સચિવની આગેવાની હેઠળની સમિતિએ લીધો નિર્ણય
મામલાની ઔપચારિક સુનાવણી શરૂ થાય તે પહેલાં, સરકાર પક્ષે રજૂ થતા સોલિસિટર જનરલે અદાલતને માહિતી આપી હતી કે આ કેસને લગતો વિગતવાર અને સત્તાવાર જવાબ કોર્ટ રજિસ્ટ્રીમાં દાખલ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ દસ્તાવેજો રેકોર્ડ પર આવતાની સાથે જ મુખ્ય સુનાવણી આગળ વધશે.
સરકાર તરફથી કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ પ્રતિબંધનો નિર્ણય કોઈ ઉતાવળમાં લેવાયેલું પગલું નથી. આ મામલાની સંપૂર્ણ સમીક્ષા એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેની આગેવાની ખુદ દેશના કેબિનેટ સચિવ (Cabinet Secretary) કરી રહ્યા હતા.
કોર્ટનો ઇમરજન્સી પાવર અંગે સવાલ:
સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે પૂછ્યું કે, જ્યારે ઈમરજન્સી પાવર (તાત્કાલિક સત્તા) નો ઉપયોગ કરીને કોઈ પ્લેટફોર્મ બ્લોક કરાય, ત્યારે નિયમ મુજબ 48 કલાકની અંદર સંબંધિત પક્ષને સુનાવણીની તક આપવી જરૂરી છે. આના જવાબમાં સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કેસમાં ટેલિગ્રામના પ્રતિનિધિઓને બોલાવવામાં આવ્યા હતા, તેમની દલીલો વિગતવાર સાંભળવામાં આવી હતી અને આ સમગ્ર તપાસના નિષ્કર્ષોને સત્તાવાર રેકોર્ડ પર નોંધવામાં આવ્યા છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટે ચુકાદો અનામત રાખ્યો: ‘અધિકારોના સંતુલન’ પર ચર્ચા
કેન્દ્ર સરકારના આ આકરા નિર્ણય સામે ટેલિગ્રામ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર દિલ્હી હાઈકોર્ટે બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ પોતાનો ચુકાદો અનામત (Verdict Reserved) રાખ્યો છે. હવે કોર્ટનો આગામી આદેશ નક્કી કરશે કે ભારતમાં કરોડો યુઝર્સ ધરાવતી આ એપનું ભવિષ્ય શું હશે.
સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટની બેન્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતા સવાલ કર્યો કે, “શું તમે કોઈ એક પક્ષના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે બીજા પક્ષના અધિકારોને સંપૂર્ણપણે બ્લોક કરી શકો?”
આના જવાબમાં સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટમાં મજબૂત દલીલ રજૂ કરી કે, જો ટેલિગ્રામ પ્લેટફોર્મ પર કોઈ ગેરકાયદેસર કે રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિ થાય, તો શું કંપની તેની કાનૂની જવાબદારી લેવા તૈયાર છે? ટેલિગ્રામનું ‘બેકડેટીંગ ફીચર’ (Backdating Feature) દેશની સુરક્ષા અને વ્યવસ્થા માટે અસલી ખતરો છે. આ ફીચરની મદદથી કોઈ પણ મેસેજની ઓરિજિનલ તારીખ અને સમય (Timestamp) ને એડિટ કરીને ભૂતકાળની તારીખમાં બદલી શકાય છે, જે ગુનાહિત કાવતરાખોરોને પકડવામાં મોટી અડચણ ઊભી કરે છે.
ભારતમાં શા માટે લાગુ કરાયો ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ?
વાસ્તવમાં ટેલિગ્રામના કેટલાક એવા ટેકનિકલ ફીચર્સ છે જેના કારણે ગુનેગારો કે સ્કેમર્સને ટ્રેસ કરવા (શોધી કાઢવા) અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ એપ પર યુઝર્સ પોતાનો મોબાઈલ નંબર છુપાવીને આઈડી (ID) દ્વારા સરળતાથી ચેટિંગ કરી શકે છે. આ જ ગુપ્તતાનો લાભ ઉઠાવીને સાયબર ઠગો અને પેપર લીક કરનારી ગેંગ આ પ્લેટફોર્મનો વ્યાપક ઉપયોગ કરી રહી છે.
હાલમાં જ દેશભરમાં ગાજેલા NEET પેપર લીક વિવાદ બાદ, સરકારે પરીક્ષા પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત રાખવા માટે માત્ર એક સપ્તાહ માટે આ એપ પર હંગામી પ્રતિબંધ લાદ્યો છે. આ પ્રતિબંધને કારણે હાલ પૂરતી આ એપ ભારતમાં સત્તાવાર રીતે એક્સેસ કરી શકાતી નથી.
ટેલિગ્રામના સીઈઓ (CEO) નો વિરોધ: ‘પ્રતિબંધથી લીક નહીં અટકે’
બીજી તરફ, કરોડો ભારતીય યુઝર્સ ગુમાવી રહેલી ટેલિગ્રામ કંપનીના સીઈઓ (CEO) સતત આ સરકારી પ્રતિબંધનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ટેલિગ્રામના સીઈઓએ નિવેદન આપતા જણાવ્યું છે કે, “એપ પર પ્રતિબંધ મૂકવાથી પેપર લીક જેવી ઘટનાઓ રોકી શકાશે નહીં. જે લોકો ડેટા કે પેપર લીક કરવા માંગે છે, તેઓ આ એપ બંધ થતાં અન્ય અલ્ટરનેટિવ એપ્સ કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરી દેશે.”
જો કે, કેન્દ્ર સરકાર આ મામલે પોતાનું વલણ નરમ કરવાના મૂડમાં નથી. હવે આખા દેશની નજર દિલ્હી હાઈકોર્ટના આવનારા ચુકાદા પર ટકેલી છે.
આ પણ વાંચોઃ મોસ્કો પર યુક્રેનનો સૌથી મોટો ડ્રોન હુમલો: રશિયાની રિફાઇનરીમાં આગ, એરપોર્ટ બંધ
આ પણ વાંચોઃ ‘યોગા ફોર હેલ્ધી એજિંગ’ થીમ સાથે ગુજરાતમાં યોગ સપ્તાહની ઉજવણી, જાણો સંપૂર્ણ આયોજન
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
