દેશમાં ઘઉંના ભાવમાં ભડકો: કિંમતો પહોંચી ₹3,000 પાર, સરકારી ગોદામોમાં રેકોર્ડ સ્ટોક છતાં મોંઘવારી યથાવત

India Wheat Price Surge: દેશભરમાં ઘઉંના બજાર ભાવ સતત વધી રહ્યા છે અને ઓપન માર્કેટમાં ઘઉંની કિંમત પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹ 3,000 ની સપાટીને વટાવી ગઈ છે, જ્યારે બીજી તરફ સરકારી અનાજ ભંડારોમાં ઘઉંનો રેકોર્ડ સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. સામાન્ય જનતાને વધતી મોંઘવારી અને ફુગાવાથી રાહત અપાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં જ ખુલ્લા બજારમાં મોટા પ્રમાણમાં ઘઉંનું વેચાણ વધારવા પર વિચાર કરી રહી છે. આ હેતુસર, ભારતીય ખાદ્ય નિગમ (FCI) દ્વારા ઓપન માર્કેટ સેલ્સ સ્કીમ (OMSS) હેઠળ બજારમાં વધારાનો અનાજ જથ્થો મુક્ત કરવામાં આવી શકે છે. વર્તમાન સમયમાં સરકાર સમક્ષ બેવડો પડકાર ઊભો થયો છે; એક તરફ બજારમાં ઘઉંના ભાવ બેફામ વધી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ચાલુ વર્ષે રવિ પાકનું વાવેતર ગત વર્ષની સરખામણીમાં પાછળ રહી ગયું છે.
સરકારી ગોદામોમાં રેકોર્ડ સ્ટોક છતાં ભાવ પહોંચ્યા ₹ 3,040 પ્રતિ ક્વિન્ટલ
ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (FCI) ના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, 1 નવેમ્બરના રોજ કેન્દ્રીય પૂલમાં સરકાર પાસે ઘઉંનો કુલ સ્ટોક 447.58 લાખ ટન જેટલો મજબૂત હતો. નવેમ્બર મહિનાની શરૂઆતમાં સરકારી અનામત ક્યારેય આટલા ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યું ન હતું. અગાઉ, વર્ષ 2021 માં આ જ સમયગાળા દરમિયાન ઘઉંનો સ્ટોક આશરે 420 લાખ ટન નોંધાયો હતો. આ વર્ષે સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં આ જથ્થો 479.92 લાખ ટન અને ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં 463.16 લાખ ટન હતો. આટલો વિશાળ ભંડાર હોવા છતાં બજારના ભાવો પર કોઈ અંકુશ આવ્યો નથી. સોમવારે રાજધાની દિલ્હીમાં ઘઉંનો ભાવ વધીને ₹ 3,040 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નોંધાયો હતો, જે 11 નવેમ્બરના રોજ ₹ 2,945 હતો. આમ, માત્ર 5 દિવસના ટૂંકા ગાળામાં જ પ્રતિ ક્વિન્ટલ દીઠ ₹ 95 નો તોતિંગ વધારો થયો છે.
ખુલ્લા બજારમાં વેચાણ વધારવાની તજવીજ
સરકાર ઓપન માર્કેટ સેલ્સ સ્કીમ (OMSS) અંતર્ગત સરકારી ગોદામોમાંથી મોટા પ્રમાણમાં ઘઉં બહાર કાઢીને વેપારીઓ અને ખરીદદારોને ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે, જેનાથી બજારમાં પુરવઠો સુધરશે અને વધતી કિંમતો પર કાબૂ મેળવી શકાશે. અગાઉ પૂરતો જથ્થો હોવા છતાં સરકારે OMSS હેઠળ મોટા પાયે વેચાણ કર્યું ન હતું, પરંતુ હવે ભાવ ₹ 3,000 ની રેખા પાર કરી જતાં સરકારે સક્રિય થવું પડ્યું છે. આ વિશેષ વેચાણ આગામી વર્ષના માર્ચ મહિનાના અંતમાં નવો પાક બજારમાં આવવાની શરૂઆત થાય ત્યાં સુધી સતત ચાલુ રહી શકે છે.
ઘઉં અને અન્ય રવિ પાકોની વાવણીમાં મોટો ઘટાડો
ભાવવધારાની સાથોસાથ ચાલુ સિઝનમાં ઘઉંનું વાવેતર પણ ગત વર્ષની સરખામણીમાં ધીમી ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. કૃષિ મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, 13 નવેમ્બર સુધીમાં દેશભરમાં કુલ 50.07 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં ઘઉંની વાવણી થઈ ચૂકી છે, જ્યારે ગત વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન 59.1 લાખ હેક્ટરમાં વાવેતર થયું હતું. આ દૃષ્ટિએ ઘઉંનો વાવેતર વિસ્તાર ગત વર્ષની સરખામણીમાં 15.27 ટકા ઓછો છે, જે આગામી મહિનાઓમાં અનાજની ઉપલબ્ધતાને પ્રભાવિત કરી શકે છે. જોકે, ખુલ્લા બજારમાં ઘઉં છોડવાનો સરકારનો અંતિમ નિર્ણય વાવણીની વર્તમાન સ્થિતિ અને હવામાનના મિજાજ પર આધારિત રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
કઠોળ અને તેલીબિયાંમાં પણ ઘટાડો
ઘઉં ઉપરાંત અન્ય રવિ પાકોની વાવણીની સ્થિતિ પણ ચિંતાજનક છે. 13 નવેમ્બર સુધીના આંકડા મુજબ દેશમાં કુલ 178.25 લાખ હેક્ટરમાં જ રવિ પાકનું વાવેતર થયું છે, જ્યારે ગત વર્ષે આ આંકડો 201.04 લાખ હેક્ટર હતો. આમ, કુલ રવિ વાવણીમાં 11.33 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેમાં કઠોળના વાવેતરમાં 14.34 ટકા અને તેલીબિયાંના વાવેતરમાં 7.37 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ચોમાસા દરમિયાન ઓછો વરસાદ પડવાને કારણે જમીનમાં પૂરતો ભેજ ન હોવો અને સિંચાઈ માટે પાણીની અછત આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ મનાય છે. આગામી સમયમાં સરકાર માટે બજારમાં અનાજનો પુરવઠો સંતુલિત રાખવો અને ખેડૂતોની વાવણી પ્રક્રિયા પર સતત નજર રાખવી એ બે સૌથી મોટા પડકારો બનશે.
આ પણ વાંચો: સોનામાં ભેળસેળનો નવો ખેલ બન્યો રેનિયમ પાવડર, કેવી રીતે ઓળખશો કે તમારું સોનું અસલી છે કે નકલી?












