રશિયાથી અંતર રાખવા લાગ્યું ભારત? ટ્રેડ ડીલમાં સામેલ ટ્રમ્પના નજીકના એમેરિકી દૂતનો મોટો દાવો
અમેરિકા, 5 ઓકટોબર 2025: અમેરિકી વેપાર પ્રતિનિધિ જેમિસન ગ્રીયરે કહ્યું છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી ઊર્જા પુરવઠા પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનું શરૂ કરી દીધું છે અને આ દિશામાં તેના પ્રયાસો સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહ્યા છે. તેમણે એ પણ કહ્યું કે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે વેપારી મતભેદોના નિરાકરણની દિશામાં સકારાત્મક પ્રગતિ થઈ રહી છે. ગ્રીયરે આ ટિપ્પણી ન્યૂયોર્કના ઇકોનોમિક ક્લબમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન કરી હતી. તેમણે કહ્યું, “રશિયા પાસેથી ઊર્જા ખરીદી ભારતની અર્થવ્યવસ્થાનો કોઈ સ્થાયી આધાર નથી. અમને લાગે છે કે ભારત તેના વિના પણ આગળ વધી શકે છે. વાસ્તવમાં, અમે જોઈ રહ્યા છીએ કે તેઓ હવે વિવિધીકરણ શરૂ કરી ચૂક્યા છે.”
ગ્રીયરે કહ્યું કે ભારતે 2022માં યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી જ રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી વધારી હતી, પરંતુ હવે તે ધીમે ધીમે વિકલ્પી સ્ત્રોતો તરફ વળી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું, “આ કંઈક એવું છે જે અમને લાગે છે કે ભારત કરી શકે છે અને કરવું પણ જોઈએ. સાચું કહું તો મને લાગે છે કે તેઓ તેને સમજી ચૂક્યા છે.”
અમેરિકી પ્રતિનિધિએ જોર આપીને કહ્યું કે અમેરિકા ભારતના વિદેશી સંબંધો પર નિયંત્રણ અથવા હસ્તક્ષેપ કરવા માંગતું નથી, પરંતુ માત્ર રશિયાની ઊર્જા વેચાણથી મળતી આવકને મર્યાદિત કરવા માંગે છે, જેનાથી રશિયાને યુક્રેન યુદ્ધ માટે આર્થિક મદદ મળી રહી છે. તેમણે કહ્યું, “સ્પષ્ટ રીતે ભારત એક સાર્વભૌમ દેશ છે, તે પોતાના નિર્ણયો જાતે જ લેશે.”
તેમણે આગળ કહ્યું, “રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ આ સમયે માત્ર રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના મુદ્દા પર કેન્દ્રિત છે. અમારો હેતુ એ નક્કી કરવો નથી કે ભારત કોની સાથે સંબંધ રાખે કે ન રાખે.” તેમણે કહ્યું, “અમે ફક્ત એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગીએ છીએ કે વ્લાદિમીર પુતિન પર મહત્તમ દબાણ બને.”
ગ્રીયરે ભારતને વ્યવહારુ દેશ ગણાવતા કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વાર્તાઓ ટ્રમ્પ વહીવટની શરૂઆતથી જ ચાલી રહી છે.
સપ્ટેમ્બરમાં તેમણે વાણિજ્ય મંત્રી પીયુષ ગોયલ સાથે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દરમિયાન મુલાકાત કરી હતી, જ્યાં બંને પક્ષોએ 50% ટેરિફ વિવાદના નિરાકરણ પર ચર્ચા કરી હતી. અમેરિકી વિદેશ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારી અનુસાર, ગ્રીયર અને વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો ભારત સાથે નજીકના સંવાદ જાળવી રહ્યા છે જેથી રશિયન ઊર્જા આયાતમાં ઘટાડો લાવવા પર સહમતિ બને.
ભારત પર 50% ટેરિફની અસર
ભારત આ સમયે અમેરિકા દ્વારા લગાવવામાં આવેલા 50% આયાત શુલ્કનો સામનો કરી રહ્યું છે જે વિશ્વમાં સૌથી ઊંચા દરોમાંથી એક છે. તેમાં 25% પ્રતિશોધાત્મક કર અને વધારાના 25% દંડાત્મક કરનો સમાવેશ છે, જે રશિયન તેલની ખરીદી સાથે જોડાયેલો છે. આ ટેરિફ ભારતના મુખ્ય નિકાસ ક્ષેત્રો ટેક્સટાઈલ, રત્ન-આભૂષણ, ઝીંગા અને સમુદ્રી ઉત્પાદનોને અસર કરી રહ્યું છે.
વેપાર સંતુલન અને સંભવિત સમજૂતી
2024માં ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય વેપાર 212.3 અરબ ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો, જેમાં ભારતને 40-45 અરબ ડોલરનું અધિશેષ રહ્યું હતું. ટ્રમ્પ વહીવટનું લક્ષ્ય આ વેપાર અસંતુલનને ઘટાડવું છે. અમેરિકાના સંભવિત આગામી ભારત રાજદૂત સર્જિયો ગોરે છેલ્લા મહિને સંકેત આપ્યો હતો કે બંને દેશો એક સમજૂતીના અંતિમ તબક્કામાં છે. તેમણે કહ્યું હતું કે “વાર્તાઓ હવે ‘નિટી-ગ્રિટી’ (સૂક્ષ્મ વિગતો)ના સ્તરે પહોંચી ચૂકી છે અને સમજૂતીની જાહેરાત જલ્દી થઈ શકે છે.”
આ પણ વાંચો : એક્શન મોડમાં સરકાર, કફ સિરપના મામલામાં પહેલી ધરપકડ; ડોક્ટરને છિંદવાડાથી અડધી રાત્રે પકડ્યો
