Economic Transformation : ઇક્વિરસના સંશોધન અહેવાલ મુજબ, ભારત 2036 સુધીમાં 20 ટ્રિલિયન અમેરિકી ડોલરનું અર્થતંત્ર બની શકે છે, પરંતુ આ માટે એક જ વૃદ્ધિ ચાલક પર આધાર રાખવાને બદલે મોટા પાયે સુધારાઓની જરૂર પડશે. એક રિપોર્ટમાં માળખાગત સુવિધાઓ, મૂડી બજારો, માનવ મૂડી, સેવા ક્ષેત્ર, શહેરી શાસન અને વ્યાપક વાસ્તવિક અર્થતંત્રને આવરી લેતા 20-પોઇન્ટ એજન્ડાની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, આ ક્ષેત્રોમાં સતત સુધારાઓ લાગુ કરવાથી ભારત આગામી દાયકામાં ઝડપી વિકાસના માર્ગ પર આગળ વધી શકે છે. ભારતનું અર્થતંત્ર, જે હાલમાં આશરે 3.7 ટ્રિલિયન અમેરિકી ડોલર હોવાનો અંદાજ છે, તેને 20 ટ્રિલિયન અમેરિકી ડોલરના આંક સુધી પહોંચવા માટે લગભગ 5.5 ગણો વિકાસ કરવાની જરૂર પડશે. ડોલરની દ્રષ્ટિએ, આનો અર્થ એ છે કે, આશરે 18% વાર્ષિક નજીવી વૃદ્ધિની જરૂર પડશે.
રિપોર્ટમાં શું છે?
ચીનના અનુભવને ટાંકીને ઇક્વિરસએ જણાવ્યું હતું કે, આવી ગતિ પ્રાપ્ત કરવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ અશક્ય નથી. રિપોર્ટ અનુસાર, ચીને આશરે 1.7 ટ્રિલિયન અમેરિકી ડોલરના પ્રારંભિક બિંદુથી સતત 11 વર્ષ સુધી ડોલરની દ્રષ્ટિએ આશરે 18% વાર્ષિક વૃદ્ધિ હાંસલ કરી છે. સુધારાના એજન્ડામાં સરકારી તિજોરી પર વધારાનો બોજ નાખ્યા વિના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાના પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઇંધણને ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) હેઠળ લાવવાનો પ્રસ્તાવ છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
રિપોર્ટમાં રાજ્યોને તેમના બજેટમાં ફાળવવામાં આવેલા મૂડી ખર્ચનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા પણ વિનંતી કરવામાં આવી છે. ઇક્વિરસનો અંદાજ છે કે જો રાજ્યો ફક્ત તેમના આયોજિત અને વાસ્તવિક મૂડી ખર્ચ વચ્ચેના અંતરને દૂર કરે, તો નવું દેવું લીધા વિના GDPમાં આશરે રૂ.5.2 ટ્રિલિયન ઉમેરી શકાય છે.
સાર્વભૌમ ભંડોળ સ્થાપિત કરવાનું સૂચન
બીજો પ્રસ્તાવ સિંગાપોરના ટેમાસેકના મોડેલ પર ભારતનો સાર્વભૌમ ભંડોળ સ્થાપિત કરવાનો છે. સરકાર જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓમાં તેના ઇક્વિટી હિસ્સાને આ ભંડોળમાં રોકાણ કરી શકે છે, જેનાથી આશરે 249 બિલિયન અમેરિકી ડોલરની બીજ મૂડી ઊભી થઈ શકે છે. આ આવક માળખાગત સુવિધાઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાતો માટે ભંડોળનો ટકાઉ સ્ત્રોત બની શકે છે. રિપોર્ટમાં ભારતના મૂડી બજારોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે નોંધપાત્ર સંભાવનાઓ પણ જોવા મળે છે.
તે બોન્ડ્સ અને ઇક્વિટી પર સમાન રીતે કર લાદવાની ભલામણ કરે છે, ધીમે ધીમે કેટલીક નાની બચતોને બજાર-કિંમતના બોન્ડ્સમાં સ્થાનાંતરિત કરે છે, એડવાન્સ ટેક્સ દૂર કરે છે અને રોકાણ કમાણી પર TDS (સ્ત્રોત પર કાપવામાં આવેલ કર) ઘટાડીને ફ્લેટ 5% કરે છે. ઇક્વિરસના મતે, આવા ફેરફારો નોંધપાત્ર કાર્યકારી મૂડી ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે અને એક મજબૂત કોર્પોરેટ બોન્ડ બજાર બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે.
સેવા ક્ષેત્ર વૃદ્ધિનું સૌથી મોટું ચાલકબળ બની શકે છે
ભારતને તેના લક્ષ્યો સુધી પહોંચવા માટે, સેવાઓનો અર્થતંત્રમાં વધુ મોટો હિસ્સો બનવાની જરૂર પડશે. હાલમાં, આ ક્ષેત્ર GDP માં આશરે 54% હિસ્સો ધરાવે છે અને તેને 65% થી વધુ કરવાની જરૂર પડશે, અને તેનું આર્થિક મૂલ્ય આશરે 2 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધીને 11 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુ થવાની જરૂર પડશે.
ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) આ વિસ્તરણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ઇક્વિરસએ એક રાષ્ટ્રીય નીતિનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે જે તેમની સંખ્યા વર્તમાન 1,800 થી વધારીને 5,000 કરવામાં મદદ કરી શકે છે. રિપોર્ટનો અંદાજ છે કે, આનાથી 470-600 બિલિયન ડોલરનો આર્થિક પ્રભાવ પડી શકે છે અને 20-25 મિલિયન નોકરીઓ ઉત્પન્ન થઈ શકે છે.
પ્રવાસન એ બીજું ક્ષેત્ર છે જ્યાં ભારત વધારાનું વિદેશી ચલણ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. ઇક્વિરસનો અંદાજ છે કે જો ભારત તુર્કીના પ્રદર્શનની બરાબરી કરે છે, તો તે વાર્ષિક 21 બિલિયન ડોલર વધારાના કમાઈ શકે છે.
પરંતુ વધુ વૃદ્ધિ ભારતની ઉત્પાદકતા અને નવીનતા ક્ષમતાઓમાં સુધારો કરવા પર પણ નિર્ભર રહેશે. સંશોધન અને વિકાસ ખર્ચ હાલમાં GDP ના આશરે 0.8 ટકા છે, જ્યારે પેટન્ટ ફાઇલિંગમાં ભારત ચીનથી ઘણું પાછળ છે.
રિપોર્ટમાં R&D માટે પ્રોત્સાહનો ફરીથી રજૂ કરવા, શિક્ષણમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી વધારવા, યુનિવર્સિટીઓ માટે પરિણામ-આધારિત ભંડોળ અને એપ્રેન્ટિસશીપ કાર્યક્રમોના નોંધપાત્ર વિસ્તરણની માંગ કરવામાં આવી છે.
ઇક્વિરસનો અંદાજ છે કે, સુધારા પેકેજ રૂપિયાના સંદર્ભમાં વૃદ્ધિને આશરે 10.5% થી 14.2% સુધી વધારી શકે છે. જોકે, ડોલરના સંદર્ભમાં 20 ટ્રિલિયન ડોલર અર્થતંત્ર પ્રાપ્ત કરવા માટે આ એકલું પૂરતું નથી. આ માટે, રૂપિયાના મૂલ્યમાં પણ વાર્ષિક આશરે 3-3.6% વધારો થવો જોઈએ.
પ્રથમ વર્ષ થઈ શકે છે 4.5 લાખ કરોડનો લાભ
સૂચવેલા સુધારાઓ સરકારી તિજોરી પર પણ સકારાત્મક અસર કરી શકે છે. ઇક્વિરસનો અંદાજ છે કે તેમનો વાર્ષિક સીધો ખર્ચ આશરે રૂ. 3.4 લાખ કરોડ હશે, જ્યારે સીધો લાભ આશરે રૂ.7.9 લાખ કરોડ હશે. આમ, પ્રથમ વર્ષમાં ચોખ્ખો લાભ આશરે રૂ.4.5 લાખ કરોડ થશે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, અર્થતંત્ર જે રીતે વિકાસ પામે છે તે તેની ગતિ જેટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. તે દલીલ કરે છે કે, માળખાકીય ફેરફારો વૃદ્ધિની ગતિ જેટલા જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
તે વધુમાં જણાવે છે કે, 20 ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા બનવાનો માર્ગ એક જ માપદંડ પર આધારિત નથી – તે એકબીજાને મજબૂત બનાવતા વીસ પગલાં પર આધારિત છે. ઇક્વિરસએ કહ્યું કે, ચીનનો અનુભવ દર્શાવે છે કે ભારત પણ આટલા મોટા પાયે વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખી શકે છે, પરંતુ 2036 સુધીમાં 20 ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા બનવાના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવું એ માળખાગત સુવિધાઓ, મૂડી નિર્માણ, શિક્ષણ, નવીનતા, સેવાઓ, પર્યટન અને શાસનના ક્ષેત્રોમાં સુસંગત અને વ્યવસ્થિત કાર્ય પર આધારિત છે.
આ પણ વાંચો : મોદી યુગ અંતિમ તબક્કામાં, ઉત્તરાધિકારીની શોધ શરૂ: CWC બેઠકમાં રાહુલ ગાંધીનો મોટો દાવો
