અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ અટકી જશે, આ અઠવાડીયે દોહામાં થશે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક

US Iran Attack stop: અમેરિકા અને ઈરાન ફરી એકવાર એકબીજા પર હુમલા બંધ કરવા સંમત થયા છે. તાજેતરના ઘાતક લશ્કરી હુમલાઓ બાદ, બંને પક્ષોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ મંગળવારે કતારની રાજધાની દોહામાં શાંતિ કરારને બચાવવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક કરશે. વોશિંગ્ટન અને તેહરાન દ્વારા વચગાળાના યુદ્ધવિરામ કરારની જાહેરાત કર્યાના 11 દિવસ પછી જ આ ઘટના બની છે. તાજેતરના દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે થયેલા હુમલાઓએ કરાર તોડવાની ધમકી આપી હતી.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિવાદનો મુખ્ય મુદ્દો રહ્યો છે

સમગ્ર કરારમાં સૌથી મોટો અવરોધ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ રૂટ છે. પ્રારંભિક કરાર હેઠળ, ઈરાને આ વેપાર માર્ગ દ્વારા વાણિજ્યિક જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગની ખાતરી કરવાનું વચન આપ્યું હતું. બદલામાં, અમેરિકા ઈરાની બંદરો પરથી નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવા સંમત થયું. ગયા અઠવાડિયે, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં એક બેઠકમાં યુએસ સૈન્ય અને ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) વચ્ચે સીધી લશ્કરી હોટલાઇન સ્થાપિત કરવા સંમત થયા હતા, પરંતુ તે હજુ સુધી કાર્યરત થયું નથી. દરમિયાન, ઈરાને માંગ કરી હતી કે જળમાર્ગ દ્વારા પસાર થતા જહાજો ઈરાની અધિકારીઓ સાથે સીધા સંકલન કરે, જેને અમેરિકાએ મૂળ કરારનું ઉલ્લંઘન માન્યું.

યુદ્ધની અણી પર બંને દેશો

આ યુદ્ધવિરામ પહેલા, બંને દેશો વચ્ચે ભારે લશ્કરી મુકાબલો થયો હતો. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક જહાજો પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં અમેરિકાએ ઈરાનના મિસાઈલ, ડ્રોન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને દરિયાકાંઠાના રડાર સુવિધાઓ પર બોમ્બમારો કર્યો હતો. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને તક આપવામાં આવી હતી પરંતુ તેણે કરારનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.

જવાબમાં, ઈરાનના IRGC એ કુવૈત અને બહેરીનમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન છોડ્યા. કુવૈતે હવામાં બે બેલિસ્ટિક મિસાઈલો તોડી પાડી, જ્યારે બહેરીને નજીવા નુકસાનની જાણ કરી. જોકે, કોઈ યુએસ લશ્કરી જાનહાનિના અહેવાલ નથી.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી

તણાવ વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર ઈરાનને કડક ચેતવણી આપી. ટ્રમ્પે લખ્યું, “એવો સમય આવી શકે છે જ્યારે આપણે હવે વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ કરવાની સ્થિતિમાં નહીં રહીએ અને આપણે જે સફળતાપૂર્વક શરૂ કર્યું છે તે લશ્કરી રીતે પૂર્ણ કરવા માટે મજબૂર થઈશું. જો આવું થાય, તો ઈરાનનું ઈસ્લામિક રિપબ્લિક અસ્તિત્વમાં રહેશે નહીં!”

લેબનોન અને ગાઝામાં પરિસ્થિતિઓ મુશ્કેલીમાં વધારો કરે છે

પ્રાદેશિક રાજકારણે પણ કરારને જટિલ બનાવ્યો છે. યુદ્ધવિરામ છતાં ઇઝરાયલે દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહના સ્થાનો પર હુમલો કર્યો. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ દલીલ કરી હતી કે અમેરિકા-ઈરાન કરાર હેઠળ લેબનોન સહિત તમામ મોરચે લડાઈ બંધ થઈ જવી જોઈતી હતી. તેમણે આ માટે અમેરિકાને દોષી ઠેરવ્યું. વધુમાં, ગાઝામાં સતત લશ્કરી કાર્યવાહીને કારણે તણાવ ઊંચો રહે છે.

આગળ શું?

દોહામાં આ કટોકટીની બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના પરમાણુ કાર્યક્રમથી દૂર જઈને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ અંગેના વિવાદને ઉકેલવાનો છે. યુએસ ટેકનિકલ ટીમનું નેતૃત્વ નિક સ્ટુઅર્ટ કરશે. આ બેઠક નક્કી કરશે કે શાંતિ કરાર ટકશે કે બંને દેશો ફરી એકવાર યુદ્ધની અણી પર હશે. હાલ માટે, બંને પક્ષોએ રાજદ્વારીને બીજી તક આપી છે.

આ પણ વાંચો: જુલાઈ 2026માં શુક્ર, સૂર્ય અને શનિ બદલશે ચાલ, આ 5 રાશિઓ માટે ખૂલશે સફળતાના દ્વાર