રિયાધ, 15 મે, 2025: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગઇકાલે સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન સાથે મુલાકાત કરીને પોતાની ચાર દિવસીય પશ્ચિમી એશિયાઇ યાત્રાનો પ્રારંભ કર્યો હતો. ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા સાથે વ્યૂહાત્મક આર્થિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તે અનુસાર સાઉદી અરેબિયા અમેરિકામાં 600 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરશે.
અમેરિકાના પ્રયાસો પર નજર રાખવાનો હેતુ
અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે 142 અબજ ડોલરનો સંરક્ષણ (ડીફેન્સ) કરાર થયો છે. ટ્રમ્પે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમનો અંત લાવવા, ગાઝામાં યુદ્ધનો અંત લાવવા, ઓઇલના ભાવ ઘટાડવા અને અન્ય પડકારજનક મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી હતી. આ વાટાઘાટોનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને ખતમ કરવા, ગાઝામાં યુદ્ધનો અંત લાવવા અને તેલના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવાના યુએસના પ્રયાસો પર નજર રાખવાનો છે.
ટ્રમ્પને મળશે લક્ઝરી બોઇંગ 747ની ભેટ
ટ્રમ્પ તેમના પશ્ચિમ એશિયા પ્રવાસ દરમિયાન કતારની પણ મુલાકાત લેશે. ટ્રમ્પની કતાર મુલાકાત પહેલા, ત્યાંની સરકારે અમેરિકાને એક વૈભવી બોઇંગ 747 વિમાન ભેટમાં આપવાની જાહેરાત કરી છે. ત્યારથી અમેરિકામાં તે ભેટ વિશે ઘણી ચર્ચા થઈ રહી છે. હવે ટ્રમ્પે આ અંગે નિવેદન આપ્યું છે અને કહ્યું છે કે ફક્ત મૂર્ખ જ તેને સ્વીકારશે નહીં.
ટ્રમ્પે ફરી એકવાર દાવો કર્યો છે કે તેમણે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવને રોકવા માટે ઐતિહાસિક યુદ્ધવિરામ લાવ્યા છે. જોકે, ભારતે પહેલાથી જ કહ્યું છે કે યુદ્ધવિરામ લાવવામાં કોઈ ત્રીજા પક્ષની ભૂમિકા ન હતી.
3500 કરોડ રૂપિયાના વિમાનની ખાસિયતો
બુધવારે ટ્રમ્પની કતાર મુલાકાત દરમિયાન, તેમને લક્ઝરી પ્લેનના રૂપમાં તેમની અત્યાર સુધીની સૌથી મોંઘી ભેટ મળી શકે છે. આ વિમાન તમામ પ્રકારની સુવિધાઓથી સજ્જ હશે અને તેની કિંમત 410 મિલિયન ડોલર (લગભગ 3500 કરોડ રૂપિયા) છે. ટ્રમ્પ તેનો ઉપયોગ એરફોર્સ વનની જેમ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
ઇઝરાયલ-સાઉદી સંબંધોમાં ઓછી અપેક્ષાઓ
પશ્ચિમ એશિયાની મુખ્ય શક્તિઓ (ઇઝરાયલ અને સાઉદી અરેબિયા) વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ તેમના પાછલા કાર્યકાળના પ્રયાસોને પુનરાવર્તિત કરવા માટે પહેલ કરી શકે છે. પરંતુ રિયાધે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બદલામાં તે યુએસ સુરક્ષા ગેરંટી, રાજ્યના પરમાણુ કાર્યક્રમમાં સહાય અને પેલેસ્ટિનિયન રાજ્યના માર્ગ પર પ્રગતિ ઇચ્છે છે. જ્યારે ઇઝરાયલ દ્વારા ગાઝા પર કબજો કરવાની ધમકીને ધ્યાનમાં રાખીને આ ખૂબ જ અશક્ય છે.
ટ્રમ્પે સીરિયા પરના પ્રતિબંધો હટાવવાની જાહેરાત કરી
અમેરિકી પ્રમુખે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ સીરિયાની નવી સરકાર સાથે સંબંધો સામાન્ય કરશે. દેશને શાંતિ સ્થાપિત કરવાની તક આપવા માટે અમે પ્રતિબંધો હટાવીશું. ટ્રમ્પ સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ અહેમદ અલ-શારાને પણ મળશે. જેમણે ગયા વર્ષે બશર અલ-અસદના શાસનને ઉથલાવી દીધું હતું. ટ્રમ્પે કહ્યું કે સમાધાનનો પ્રયાસ સાઉદી અરેબિયાના શાસક ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગનના આગ્રહથી કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે સીરિયાની નવી સરકારની સફળતા માટે આશા વ્યક્ત કરી અને તેને શુભકામનાઓ પાઠવી હતી. આ વિકાસ શારા માટે એક મોટું પ્રોત્સાહન છે. 2003માં અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળના ઇરાક પરના આક્રમણ પછી થયેલા બળવામાં તેમની ભૂમિકા બદલ તેમને જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
ટ્રમ્પની સાઉદી મુલાકાત કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકન લોકો માટે ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ઊર્જાના ભાવ નીચા રાખવા માંગે છે. ટ્રમ્પને મદદ કરવા માટે, તેલ ઉત્પાદક દેશોએ પહેલાથી જ તેમના ઓઇલ ઉત્પાદનમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. જોકે, સાઉદી અરેબિયા સહિત ઘણા OPEC દેશોની અર્થવ્યવસ્થા તેલ પર આધારિત છે. આવી સ્થિતિમાં, તેલના ભાવ ઘટવાથી તેઓ સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. હાલમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ 64.77 ડોલર છે.
ટ્રમ્પ સાઉદી સિવાય બીજે ક્યાં જશે?
સાઉદી અરેબિયાએ અમેરિકામાં મોટા રોકાણનું વચન આપ્યું છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પ તેમના મધ્ય પૂર્વ પ્રવાસમાં સૌથી પહેલા સાઉદી અરેબિયા પહોંચ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા ઉપરાંત, ટ્રમ્પ કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતની પણ મુલાકાત લેશે. નોંધનીય છે કે આ ત્રણેય દેશોમાં, ટ્રમ્પની રિયલ એસ્ટેટ કંપની ટ્રમ્પ ઓર્ગેનાઇઝેશન રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરી રહી છે, જેમાં સાઉદી અરેબિયાના જિદ્દાહમાં રહેણાંક ઇમારતો, યુએઈમાં લક્ઝરી હોટલો અને કતારમાં ગોલ્ફ કોર્સ અને વિલાનો સમાવેશ થાય છે.
આ પણ વાંચોઃIMF,વર્લ્ડ બેન્ક અને મૂડીઝની ભવિષ્યવાણી, પાકિસ્તાન-તુર્કી મળીને પણ નહીં કરી શકે ભારતનો મુકાબલો
