માલદીવમાં પીએમ મોદીનું સ્વાગત કરવા પ્રમુખ મુઇઝ્ઝુ મંત્રીઓની ફોજ સાથે પહોંચ્યા

માલદીવ, 25 જુલાઈ 2025: ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજે માલદીવની બે દિવસીય રાજકીય યાત્રા પર રાજધાની માલે પહોંચ્યા, જ્યાં પ્રમુખ મોહમ્મદ મુઇઝ્ઝુએ તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું. આ સ્વાગત એક રાજકીય સમારોહથી આગળ વધીને ભારત-માલદીવ સંબંધોમાં નવા યુગની શરૂઆતનું પ્રતીક બની ગયું છે. પ્રમુખ મુઇઝ્ઝુ પોતાના સંપૂર્ણ મંત્રીમંડળ સાથે માલે એરપોર્ટ પર હાજર રહ્યા, જેમાં વિદેશ મંત્રી, રક્ષા મંત્રી, નાણામંત્રી અને ગૃહ સુરક્ષા મંત્રીનો સમાવેશ થાય છે. આ ભવ્ય સ્વાગત એ સંકેત આપે છે કે ભારત અને માલદીવ વચ્ચેના સંબંધો, જે ગયા વર્ષે ખરાબ થયા હતા, તે હવે પાટે ચડી રહ્યા છે.

#WATCH | PM Narendra Modi lands in Male, Maldives, to a warm welcome by President Mohamed Muizzu, the country’s Foreign Minister, Defence Minister, Finance Minister and Minister of Homeland Security. pic.twitter.com/blw3o0uonP

— ANI (@ANI) July 25, 2025

માલદીવના સ્વાતંત્ર્ય દિવસના મુખ્ય અતિથિ તરીકે પીએમ મોદી

વડાપ્રધાન મોદી માલદીવના 60મા સ્વાતંત્ર્ય દિવસના સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજરી આપવા માટે આમંત્રિત કરાયા છે. આ 2017 પછી પ્રથમ વખત છે જ્યારે માલદીવે તેમના સ્વાતંત્ર્ય દિવસના સમારોહ માટે કોઈ વિદેશી નેતાને આમંત્રણ આપ્યું છે. આ યાત્રા દરમિયાન, પીએમ મોદી પ્રમુખ મુઇઝ્ઝુ સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીતમાં ભાગ લેશે, જેમાં આર્થિક, સમુદ્રી સુરક્ષા, વેપાર, આરોગ્ય, મત્સ્યોદ્યોગ અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. આ ઉપરાંત, ભારત દ્વારા ધિરાણ કરાયેલી અનેક પરિયોજનાઓનું ઉદ્ઘાટન પણ કરવામાં આવશે, જે માલદીવના આર્થિક સંકટને દૂર કરવામાં મદદરૂપ થશે.

ભારત-માલદીવ સંબંધોમાં નવી ગરમાહટ

આ યાત્રા એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે માલદીવના પ્રમુખ મુઇઝ્ઝુ, જેઓ 2023ની ચૂંટણીમાં ‘ઈન્ડિયા આઉટ’ અભિયાન સાથે સત્તામાં આવ્યા હતા, તેમણે ભારત સાથેના સંબંધોને સુધારવા માટે પગલાં લીધાં છે. ગયા વર્ષે, મુઇઝ્ઝુએ ભારતીય સૈન્યના હેલિકોપ્ટરો અને ક્રૂને માલદીવમાંથી હટાવવાની માંગ કરી હતી, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો. જોકે, તેમણે પાછળથી ભારતની સાથે સંબંધો સુધારવાની દિશામાં પગલાં લીધાં. 2024માં મુઇઝ્ઝુએ બે વખત ભારતની મુલાકાત લીધી—જૂનમાં પીએમ મોદીના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં અને ઓક્ટોબરમાં દ્વિપક્ષીય યાત્રા દરમિયાન. આ યાત્રાઓ દરમિયાન, ભારતે માલદીવને આર્થિક સહાય, જેમ કે 400 મિલિયન ડોલરની મુદ્રા વિનિમય ડીલ અને 50 મિલિયન ડોલરના સરકારી બોન્ડનું વિસ્તરણ, તેમજ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના નિર્યાતના ક્વોટામાં વધારો કર્યો.

ચીન અને પાકિસ્તાન માટે ઝટકો

માલદીવના આર્થિક સંકટે તેને ભારતની નજીક લાવ્યું છે, જે ચીન અને પાકિસ્તાન માટે રણનીતિક ઝટકો ગણી શકાય. માલદીવનું વિદેશી મુદ્રા ભંડોળ હાલમાં માત્ર 40 કરોડ ડોલરનું છે, જે ફક્ત દોઢ મહિનાનો ખર્ચ ચલાવી શકે છે. ટૂરિઝમ, જે માલદીવની આર્થિક રીઢ છે, તે ગંભીર નુકસાનમાં છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારતની સહાય માલદીવ માટે જીવનરેખા બની રહી છે. 2023માં 2,09,198 ભારતીય પ્રવાસીઓએ માલદીવની મુલાકાત લીધી હતી, જે તેના ટૂરિઝમ ઉદ્યોગ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ચીન, જેણે માલદીવમાં બંદરો, રસ્તાઓ અને પુલોની પરિયોજનાઓમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે, તે હવે ભારતની વધતી હાજરીને કારણે પાછળ રહી ગયું છે. જાન્યુઆરી 2025માં ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીની માલદીવ યાત્રા દરમિયાન, મુઇઝ્ઝુએ ચીન સાથેના સંબંધોને મજબૂત કરવાની વાત કરી હતી, પરંતુ ભારતની રણનીતિક અને આર્થિક સહાયે માલદીવને ભારતની નજીક લાવ્યું. ભારતની ‘નેબરહુડ ફર્સ્ટ’ નીતિ અને માલદીવના આર્થિક સંકટે ચીનના પ્રભાવને ઘટાડ્યો છે, જે ચીન-પાકિસ્તાનના ગઠબંધન માટે ચિંતાનું કારણ છે.

રણનીતિક મહત્ત્વ

હિન્દ મહાસાગરમાં માલદીવનું રણનીતિક મહત્વ ભારત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આ નાનકડો દ્વીપ રાષ્ટ્ર અરબ સાગરમાં ભારતની સુરક્ષા અને દરિયાઈ નિયંત્રણ માટે મહત્વનું છે. ચીનની વધતી હાજરી અને તેની ‘સ્ટ્રિંગ ઓફ પર્લ્સ’ રણનીતિને પડકારવા માટે, ભારતે માલદીવ સાથેના સંબંધોને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. પીએમ મોદીની આ યાત્રા દરમિયાન, ભારત માલદીવને આર્થિક સંકટમાંથી બહાર કાઢવા માટે નવી યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપી શકે છે, જેમાં ભારત દ્વારા ધિરાણ કરાયેલી પરિયોજનાઓનો સમાવેશ થશે.

ભારતની શાંતિની રાજનીતિ

પીએમ મોદીની આ યાત્રા ભારતની શાંતિની રાજનીતિ અને રણનીતિક ધીરજનું ઉદાહરણ છે. 2023માં મુઇઝ્ઝુના ‘ઈન્ડિયા આઉટ’ અભિયાન અને ચીન તરફના ઝુકાવ બાદ, ભારતે ધીરજપૂર્વક માલદીવ સાથેના સંબંધોને સુધારવા માટે કામ કર્યું. જાન્યુઆરી 2024માં માલદીવના મંત્રીઓ દ્વારા પીએમ મોદી વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ બાદ, મુઇઝ્ઝુએ તે મંત્રીઓને બરખાસ્ત કરીને નુકસાન ઘટાડવાનાં પગલાં લીધાં. ભારતે પણ માલદીવને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો ચાલુ રાખ્યો અને આર્થિક સહાય વધારી, જેણે માલદીવના નેતૃત્વને ભારતના મહત્વનો અહેસાસ કરાવ્યો.

ભવિષ્યની દિશા

આ યાત્રા ભારત-માલદીવ સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે. 2025માં બંને દેશો રાજનયિક સંબંધોની 60મી વર્ષગાંઠ ઉજવશે, અને આ યાત્રા તેનું પ્રતીક બનશે. ભારતે માલદીવની પોલીસને વીઆઈપી સુરક્ષા તાલીમ આપી, જેમાં 10 કમાન્ડોને નોઈડામાં તાલીમ આપવામાં આવી, જે પ્રમુખ મુઇઝ્ઝુની સુરક્ષા માટે તૈનાત કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ભારત અને માલદીવ મુક્ત વેપાર સમજૂતી પર ચર્ચા શરૂ કરશે, જે બંને દેશોના આર્થિક સંબંધોને વધુ મજબૂત કરશે.

આ યાત્રા ન માત્ર ભારત-માલદીવ સંબંધોને મજબૂત કરશે, પરંતુ હિન્દ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની રણનીતિક સ્થિતિને પણ સ્થાપિત કરશે. ચીન અને પાકિસ્તાનના પ્રભાવને ઘટાડીને, ભારતે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે તેની ‘નેબરહુડ ફર્સ્ટ’ નીતિ અને શાંત રાજનીતિ દ્વારા તે પોતાના પડોશી દેશો સાથે મજબૂત સંબંધો બનાવી શકે છે.

આ પણ વાંચો : સુંદર પિચાઇની સંપત્તિનું રહસ્ય, નહીં કંપનીના સ્થાપક છતાં છે અબજોપતિ!