ચીન નહીં, સૌથી પહેલા ભારત આવી રહ્યા છે મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ, પૂર્વોત્તરમાં ઉગ્રવાદ ખતમ કરવાની તૈયારી

Myanmar President visit: મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ પોતાની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા માટે મિન આંગ હ્લાઈંગે ચીન નહીં પરંતુ ભારતની પસંદગી કરી છે. તેઓ રવિવારે નવી દિલ્હી પહોંચવાના છે. મ્યાનમાર સાથે ચીનના ગાઢ સંબંધોને જોતાં, તેમની આ મુલાકાત ભારત માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેમની આ મુલાકાતને મિશન 2029 માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, જે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પૂર્વોત્તર ભારતીય રાજ્યોમાંથી ઉગ્રવાદ ખતમ કરવાની ડેડલાઇન તરીકે જોવામાં આવે છે.

મિન આંગ હ્લાઈંગે 10 એપ્રિલે જ મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો છે. તે પહેલાં તેઓ જુન્ટાની આગેવાની કરી રહ્યા હતા. તેમની આ ભારત મુલાકાત ભારત-મ્યાનમાર વચ્ચેના અન્ય મુદ્દાઓ ઉપરાંત પ્રાદેશિક સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચે 1,600 કિલોમીટરથી વધુ લાંબી સરહદ છે, જે ભારતની આંતરિક સુરક્ષા માટે ઘણી વખત ચિંતાનો વિષય રહી છે.

ચીન સાથે નજીકતા છતાં ભારતને પ્રાથમિકતા

10 એપ્રિલ 2026ના રોજ મિન આંગ હ્લાઈંગના શપથગ્રહણ સમારોહમાં વિદેશ રાજ્યમંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. આ દરમિયાન તેમણે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી તરફથી મિન આંગ હ્લાઈંગને ભારત મુલાકાત માટે આમંત્રણ પણ આપ્યું હતું. તેમની ભારત મુલાકાત વિશે જાણકારી ધરાવતા એક વ્યક્તિએ જણાવ્યું કે મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ નવી દિલ્હી સાથે અર્થવ્યવસ્થા, વિકાસ અને સુરક્ષા સહિત દરેક મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા ઇચ્છુક છે.

ગયા વર્ષે BIMSTEC શિખર સંમેલન દરમિયાન તેઓ પ્રધાનમંત્રી મોદી સાથે અલગથી મુલાકાત પણ કરી ચૂક્યા છે. મિન આંગ હ્લાઈંગને સામાન્ય રીતે રશિયા તેમજ ચીન સાથે નજીકતા રાખતા નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે. પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ તેમણે પોતાની વિદેશ નીતિમાં ભારતને જે પ્રાથમિકતા આપી છે, તે બદલાતી ભૂરાજનીતિ (જીઓપોલિટિક્સ)ના પરિપ્રેક્ષ્યમાં ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

મ્યાનમાર પર હવે તાત્કાલિક ધ્યાન આપવું જરૂરી

રાજ્યસભાના સાંસદ અને પૂર્વ વિદેશ સચિવ હર્ષવર્ધન શ્રૃંગલાએ જણાવ્યું કે, “મ્યાનમાર મહત્વપૂર્ણ દેશ છે, છતાં પણ તે આપણો એવો પડોશી રહ્યો છે જેને ઓછો આંકવામાં આવ્યો છે. હવે તેના પર તાત્કાલિક ગંભીરતાથી ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.”

આ કારણે રાષ્ટ્રપતિ મિન આંગ હ્લાઈંગ ની ભારત મુલાકાત માત્ર યોગ્ય સમયે થઈ રહી છે એટલું જ નહીં, પરંતુ તે બંને દેશો વચ્ચે ઉભી થયેલી નવી સક્રિયતા પણ દર્શાવે છે. ખાસ કરીને સરહદી સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓ તેમજ મણિપુર અને પૂર્વોત્તરના અન્ય રાજ્યો પર તેના પ્રભાવોને ધ્યાનમાં લેતા આ મુલાકાત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓના નિરાકરણ ઉપરાંત, તેમની આ મુલાકાત મ્યાનમારમાં ભારતના કેટલાક જૂના કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ્સને ફરી શરૂ કરવાની અને લોકો વચ્ચેના પરસ્પર સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહયોગ વધારવાની તક પણ પૂરી પાડશે.

નૌકાદળના વડાએ આ મહિને મ્યાનમારની મુલાકાત લીધી હતી

આ જ મહિને ભારતીય નૌસેનાના તત્કાલીન પ્રમુખ દિનેશ કુમાર ત્રિપાઠી પણ મ્યાનમારની મુલાકાતે ગયા હતા. તેમની આ મુલાકાત હાલના દ્વિપક્ષીય સુરક્ષા સહકારને વધુ વિસ્તૃત કરવા સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. ભારત-મ્યાનમાર વચ્ચેની 1,600 કિલોમીટરથી વધુ લાંબી સરહદ બંને દેશોની સુરક્ષા અને ઉગ્રવાદ વિરોધી કાર્યવાહી માટે ખૂબ જ પડકારજનક માનવામાં આવે છે.

મિશન 2029 પૂર્ણ કરવામાં મ્યાનમારની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ

તાજેતરમાં એક અહેવાલ સામે આવ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર માઓવાદ અને વામપંથી ઉગ્રવાદ પર નિયંત્રણ બાદ હવે પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાંથી ઉગ્રવાદને સંપૂર્ણ રીતે ખતમ કરવાની દિશામાં કામ શરૂ કરી રહી છે. આ માટે 2029ની ડેડલાઇન નક્કી કરવામાં આવી છે અને કેટલાક રાજ્યોમાં તેમાં સફળતા પણ મળી રહી છે. જોકે, મણિપુર હાલમાં સૌથી મોટો પડકાર માનવામાં આવે છે, જ્યાં ત્રણ વર્ષ બાદ પણ જાતીય હિંસા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી શકાયું નથી. મણિપુરમાં ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિ પાછળ ઉગ્રવાદી સંગઠનોની ભૂમિકા પણ વારંવાર સામે આવતી રહી છે.

પૂર્વોત્તર ભારતના રાજ્યોમાં ઉગ્રવાદની સમસ્યાનું એક મોટું કારણ મ્યાનમાર સાથે જોડાયેલી સરહદ માનવામાં આવે છે. આ સરહદ મારફતે હથિયારોની સપ્લાય લાંબા સમયથી ગંભીર ચિંતાનો વિષય રહી છે, જેના તાર ચીન, પાકિસ્તાન અને તાજેતરમાં બાંગ્લાદેશ સુધી જોડાતા હોવાના આરોપો લાગતા રહ્યા છે.

પૂર્વોત્તરના ઉગ્રવાદીઓ માટે મ્યાનમાર મોટો અડ્ડો

આ પરિસ્થિતિમાં જો ભારત અને મ્યાનમાર સરહદી સુરક્ષા મુદ્દે પરસ્પર તાલમેલ સાથે ગંભીરતાપૂર્વક આગળ વધવા સંમત થાય, તો ઉગ્રવાદી સંગઠનો પર નિયંત્રણ મેળવવું વધુ સરળ બની શકે છે. મ્યાનમારની અગાઉની સરકારોએ પણ આ મામલે ભારતને નોંધપાત્ર સહકાર આપ્યો હતો અને ભારતે મ્યાનમારમાં ઘૂસી ઉગ્રવાદી ઠેકાણાઓ પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક પણ કરી હતી.

સૌથી મોટી મુશ્કેલી એ છે કે જ્યારે ભારતીય સુરક્ષા દળો ઉગ્રવાદીઓ સામે કાર્યવાહી તેજ કરે છે, ત્યારે તેઓ સરળતાથી મ્યાનમારમાં સુરક્ષિત આશ્રય શોધી લે છે. ઐતિહાસિક રીતે NSCN, ULFA તેમજ અન્ય મણિપુરી ઉગ્રવાદી સંગઠનો મ્યાનમારમાં આશ્રય લેતા રહ્યા છે અને ત્યાં તેમણે પોતાના ટ્રેનિંગ કેમ્પ પણ બનાવ્યા હતા.

મ્યાનમાર સાથે જોડાયેલી સરહદ ભારત માટે નાર્કો-ટેરરિઝમની દૃષ્ટિએ પણ લાંબા સમયથી ગંભીર સમસ્યા રહી છે.

આ પણ વાંચો: દાર્જિલિંગ બ્રાન્ડ v/s નેપાળી ચા, જાણો શું છે ભારત-નેપાળમાં Tea Warનું કારણ?