100 અને 200 રૂપિયાની ચલણી પર મોટી અપડેટ, RBIના આદેશની અસર દેખાઈ

નવી દિલ્હી, 17 જૂન 2025:   RBIના આ નિર્ણયની અસર હવે બજારમાં દેખાવા લાગી છે. દેશના 73 ટકા ATM માંથી 100-200 રૂપિયાની નોટો બહાર આવવા લાગી છે. સામાન્ય લોકોની સમસ્યાઓ સાંભળીને, ભારતીય રિઝર્વ બેંકે 30 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ ATM માંથી 100 અને 200 રૂપિયાની નોટોની સંખ્યા વધારવા માટે એક માર્ગદર્શિકા આપી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ પહેલા દેશના 75 ટકા ATM માંથી 100 અને 200 રૂપિયાની નોટો બહાર આવવી જોઈએ. RBIના આ નિર્ણયની અસર દેખાઈ રહી છે.

ભારતની સૌથી મોટી કેશ મેનેજમેન્ટ કંપની, CMS ઇન્ફો સિસ્ટમ્સ, જે દેશમાં 215,000 ATM માંથી 73,000 ATM ચલાવે છે, તેના અનુસાર, ડિસેમ્બર 2024 માં 65 ટકાનો વધારો થયો હતો.

ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, CMS ઇન્ફો સિસ્ટમ્સના કેશ મેનેજમેન્ટના પ્રમુખ અનુષ રાઘવને જણાવ્યું હતું કે 60 ટકા ગ્રાહક ખર્ચ હજુ પણ રોકડમાં રહેલો હોવાથી, ખાસ કરીને ગામડાઓ અને નગરોમાં 100 અને 200 રૂપિયાની નોટોની ઉપલબ્ધતા દૈનિક વ્યવહારની જરૂરિયાતોને સીધી રીતે પૂર્ણ કરી રહી છે.

RBI એ ATM રોકડ વિતરણ લક્ષ્યો નક્કી કર્યા

એપ્રિલ 2025 ના અંતમાં જારી કરાયેલા એક પરિપત્રમાં, RBI એ બધી બેંકોને આદેશ આપ્યો હતો કે 30 સપ્ટેમ્બર, 2025 સુધીમાં, ઓછામાં ઓછા 75% ATM ઓછામાં ઓછી એક કેસેટમાંથી 100 અથવા 200 રૂપિયાની નોટો વિતરિત કરે. આ દિશાનો ધ્યેય નાના મૂલ્યની નોટો સુધી જાહેર પહોંચ વધારવાનો છે, જેનો ઉપયોગ દૈનિક વ્યવહારોમાં થાય છે. 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં આ જરૂરિયાત વધુ કડક બનશે, જ્યારે 90% એટીએમને આ ધોરણનું પાલન કરવું પડશે.

RBI એ ATM ઈન્ટરચેંજ ફી વધારી

આરબીઆઈએ એટીએમ ઇન્ટરચેન્જ ફીમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે 1 મે, 2025 થી રોકડ ઉપાડ વધુ મોંઘો થશે. આ ફેરફાર ખાસ કરીને એવા યુઝર્સને અસર કરશે જેઓ દર મહિને મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા પાર કરે છે. ઇન્ટરચેન્જ ફી એ ચાર્જ છે જે એક બેંક એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શનની પ્રક્રિયા કરવા માટે બીજી બેંકને ચૂકવે છે, અને આ ચાર્જ યુઝર પર નાખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ એચડીએફસી બેંકનો યુઝર ત્રણ મફત મંથલી ટ્રાન્ઝેક્શન પછી એસબીઆઈ એટીએમમાંથી રોકડ ઉપાડે છે, તો એચડીએફસી વધારાના ઉપાડ માટે ફી વસૂલ કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો : લવ જેહાદના આરોપો પર પહેલી વાર આમિર ખાને મોં ખોલ્યું, કહ્યું: મારી બહેનો, દિકરીએ હિંદૂ સાથે લગ્ન કર્યા