ISROનું ‘બાહુબલી’ રોકેટ આવતીકાલે ભરશે ઉડાન, જે ભારેખમ CMS-03 ઉપગ્રહને લઈને જશે
બેંગલુરુ, 1 નવેમ્બર : ભારતીય અવકાશ એજન્સી (ઇસરો) તેની વધતી જતી અવકાશ સિદ્ધિઓની યાદીમાં વધુ એક સીમાચિહ્નરૂપ ઉમેરો કરવા માટે તૈયાર છે. રવિવારે (2 નવેમ્બર) ઇસરો CMS-03 (લોન્ચ વ્હીકલ માર્ક-3) લોન્ચ કરશે, જે પૃથ્વી પરથી અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે સંચાર ઉપગ્રહ છે, જેનું વજન 4,410 કિલોગ્રામ છે.
આ અવકાશયાન ઇસરોનું સૌથી શક્તિશાળી પ્રક્ષેપણ વાહન, LVM3-M5 દ્વારા વહન કરવામાં આવશે, જેને તેની વિશાળ પેલોડ વહન ક્ષમતા માટે “બાહુબલી” ઉપનામ આપવામાં આવ્યું છે. શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન અવકાશ કેન્દ્રથી સાંજે 5:26 વાગ્યે લોન્ચ થવાનું છે.
અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ઇસરો)નો સંચાર ઉપગ્રહ, CMS-03, જેનું વજન 4,000 કિલોગ્રામથી વધુ છે, રવિવારે અવકાશ કેન્દ્રથી લોન્ચ થવાની તૈયારીમાં છે. અવકાશ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે આશરે 4,410 કિલોગ્રામ વજનનો આ ઉપગ્રહ, ભારતથી જીઓસિંક્રોનસ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ (GTO) માં લોન્ચ કરવામાં આવેલ અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે ઉપગ્રહ હશે. આ ઉપગ્રહ LVM3-M5 રોકેટ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવશે, જેને તેની ભારે પેલોડ ક્ષમતા માટે બાહુબલીનું ઉપનામ આપવામાં આવ્યું છે.
LVM3-M5/CMS-03 Mission Launch!
Watch the liftoff LIVE from the Launch Viewing Gallery, Space Theme Park – Sriharikota.
🗓️ 2 Nov 2025 (Sunday)
🕔 5:26 PM IST🎟️ Free registration → https://t.co/i7dzpZcisS
For more Information Visithttps://t.co/yfpU5OTEc5#ISRO… pic.twitter.com/cm2FWSrjag
— ISRO (@isro) October 28, 2025
લોન્ચ વ્હીકલને “બાહુબલી” તરીકે ઓળખાય છે
બેંગલુરુ સ્થિત અવકાશ એજન્સીએ શનિવારે જણાવ્યું હતું કે લોન્ચ વ્હીકલને અવકાશયાન સાથે સંપૂર્ણપણે એસેમ્બલ અને સંકલિત કરવામાં આવ્યું છે અને પ્રક્ષેપણ પહેલાંની કામગીરી માટે અહીં બીજા લોન્ચ સ્થળ પર ખસેડવામાં આવ્યું છે.
43.5 મીટર ઊંચું અવકાશયાન, જેને 4,000 કિલોગ્રામ સુધીના ભારે પેલોડને વહન કરવાની ક્ષમતા માટે “બાહુબલી” ઉપનામ આપવામાં આવ્યું છે, તે 2 નવેમ્બર, રવિવારના રોજ સાંજે 5:26 વાગ્યે લોન્ચ કરવામાં આવશે, એમ ISROએ જણાવ્યું હતું.
નવું હેવી-વેઇટ લોન્ચ વ્હીકલ
તેમણે સમજાવ્યું કે LVM3 (લોન્ચ વ્હીકલ માર્ક-3) એ ISROનું નવું હેવી-વેઇટ લોન્ચ વ્હીકલ છે અને તેનો ઉપયોગ 4,000 કિલોગ્રામના અવકાશયાનને GTO માં ખર્ચ-અસરકારક રીતે મૂકવા માટે કરવામાં આવશે. આ ત્રણ-તબક્કાનું લોન્ચ વ્હીકલ, જેમાં બે સોલિડ મોટર સ્ટ્રેપ-ઓન (S200), એક લિક્વિડ પ્રોપેલન્ટ કોર સ્ટેજ (L110) અને એક ક્રાયોજેનિક સ્ટેજ (C25) છે, ISRO ને GTO માં 4,000 કિલોગ્રામ સુધીના ભારે સંચાર ઉપગ્રહો લોન્ચ કરવામાં સંપૂર્ણ આત્મનિર્ભરતા પ્રદાન કરે છે.
LVM3 – જેને ISRO ના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા જીઓસિંક્રોનસ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ (GSLV) Mk3 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ISRO એ જણાવ્યું હતું કે LVM3-M5 એ પાંચમી ઓપરેશનલ ફ્લાઇટ છે. અગાઉ, અવકાશ એજન્સીએ 5 ડિસેમ્બર, 2018 ના રોજ ફ્રેન્ચ ગુયાનાના કૌરો લોન્ચ સાઇટથી એરિયન-5 VA-246 રોકેટ પર તેનો સૌથી ભારે સંચાર ઉપગ્રહ, GSAT-11 લોન્ચ કર્યો હતો. આશરે ૫,૮૫૪ કિલોગ્રામ વજન ધરાવતું, GSAT-૧૧ એ ISRO દ્વારા બનાવવામાં આવેલું સૌથી ભારે ઉપગ્રહ છે.
આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય
ઇસરોએ જણાવ્યું હતું કે રવિવારના મિશનનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય ભૂમિ સહિત વિશાળ સમુદ્રી વિસ્તારમાં સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે મલ્ટી-બેન્ડ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ CMS-03 પહોંચાડવાનો છે. LVM3 રોકેટ દ્વારા અગાઉ ચંદ્રયાન-૩ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી ભારત ૨૦૨૩માં ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પાસે સફળતાપૂર્વક ઉતરાણ કરનાર પ્રથમ દેશ બન્યો હતો. LVM3 અવકાશયાન, તેના શક્તિશાળી ક્રાયોજેનિક સ્ટેજ સાથે, GTO પર ૪,૦૦૦ કિલોગ્રામ અને પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષા પર ૮,૦૦૦ કિલોગ્રામ વજન વહન કરવામાં સક્ષમ છે.
