પોતાની પરમાણુ શસ્ત્ર નીતિમાં મોટો ફેરફાર કરીને ભારતે પહેલી વાર 12 પરમાણુ શસ્ત્રો તૈનાત કર્યા છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના તાજેતરના અહેવાલમાં આ માહિતી બહાર આવી છે. અગ્રણી વૈશ્વિક શસ્ત્રો-ટ્રેકિંગ સંસ્થા SIPRI એ તેના તાજેતરના અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે ભારતે 12 પરમાણુ શસ્ત્રો તૈનાત કર્યા છે. આ દાયકાઓ જૂની નીતિથી એક મોટી વિદાય દર્શાવે છે જેના હેઠળ પરમાણુ શસ્ત્રો અને તેમની ડિલિવરી સિસ્ટમ્સ અલગ-અલગ સ્થળોએ રાખવામાં આવતી હતી.
કાર્યવાહી માટે તૈનાત પરમાણુ શસ્ત્રો
રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ પહેલી વાર છે જ્યારે ભારતના પરમાણુ શસ્ત્રાગારને ફક્ત સ્ટોક કરવાને બદલે “ઓપરેશનલી ડિપ્લોયડ” તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે. ભૂગર્ભ મિસાઇલ સિલો અને નવી પરમાણુ સબમરીનમાં તાત્કાલિક ઉપયોગ માટે તૈયાર પરમાણુ શસ્ત્રોનો તૈનાત તૈયારીની ઉચ્ચ સ્થિતિનો સંકેત આપે છે.
ભારતે દાયકાઓ જૂની નીતિમાં ફેરફાર કર્યો
અહેવાલ મુજબ, તાજેતરમાં તૈનાત કરાયેલા 12 વોરહેડ્સ સૂચવે છે કે ભારતે પહેલીવાર ડિલિવરી સિસ્ટમ્સ સાથે પરમાણુ વોરહેડ્સ જોડ્યા છે અથવા તેમને ઓપરેશનલ ફોર્સ સાથે બેઝ પર તૈનાત કર્યા છે. આ પરમાણુ વોરહેડ્સને અલગ સ્ટોરેજ સુવિધાઓમાં રાખવાની તેની લાંબા સમયથી ચાલતી નીતિમાં ફેરફાર દર્શાવે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
SIPRI રિપોર્ટમાં બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીન (SSBN) પર વોરહેડ્સની તૈનાતી અને ડિટરન્સ પેટ્રોલિંગના સંચાલન સાથે, છેલ્લા એક વર્ષમાં ભારતના પરમાણુ શસ્ત્રાગારમાં થોડો વધારો થયો હોવાનું પણ નોંધવામાં આવ્યું છે.
ભારત પાસે 190 પરમાણુ શસ્ત્રો છે
સોમવારે જાહેર કરાયેલ SIPRI રિપોર્ટ અનુસાર, જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં ભારત પાસે આશરે 190 પરમાણુ શસ્ત્રોનો વધતો જતો ભંડાર હોવાનો અંદાજ હતો, જે પાછલા વર્ષની તુલનામાં થોડો વધારો છે. આ શસ્ત્રો પરમાણુ ત્રિપુટીને સોંપવામાં આવ્યા હતા, જેમાં વિમાન, જમીન-આધારિત મિસાઇલો અને SSBNનો સમાવેશ થાય છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, “લાંબા સમયથી એ વાત સમજાતી આવી છે કે શાંતિકાળ દરમિયાન, ભારત તેના પરમાણુ હથિયારોને તૈનાત લોન્ચરોથી અલગ રાખે છે. જો કે, મિસાઇલોને કેનિસ્ટરાઇઝ કરવા અને સમુદ્ર આધારિત ડિટરન્સ પેટ્રોલિંગ કરવા તરફના તાજેતરના પગલાં સૂચવે છે કે ભારત શાંતિકાળ દરમિયાન પણ તેના કેટલાક હથિયારોને તેમના લોન્ચરો સાથે જોડવા તરફ આગળ વધી શકે છે.”
પરમાણુ શસ્ત્રો અંગે ભારતની નીતિ શું છે?
પરમાણુ શસ્ત્રો અંગે, ભારત “નો ફર્સ્ટ યુઝ” નીતિનું પાલન કરે છે. ભારતે વચન આપ્યું છે કે તે પરમાણુ હુમલો કરનાર પ્રથમ નહીં બને. પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ ફક્ત ભારતીય પ્રદેશ અથવા ભારતીય દળો પર ક્યાંય પણ પરમાણુ હુમલાના બદલામાં કરવામાં આવશે. ભારત પાસે મર્યાદિત છતાં અસરકારક પરમાણુ શસ્ત્રાગાર છે. આ શસ્ત્રોનો ઉદ્દેશ્ય શસ્ત્ર સ્પર્ધામાં જોડાવાનો નથી, પરંતુ સંભવિત આક્રમણકારોને રોકવાનો છે.
