અસલી-નકલીનો ખેલ ખતમ! ઘરે બેસીને આ દેશી જુગાડથી ચેક કરો સોના-ચાંદીની શુદ્ધતા
Gold-Silver Purity Check: સોનું, ચાંદી, દેશી ઘી અને સરસવનું તેલ, આ બધી એવી વસ્તુઓ છે જે દરેક ભારતીય ઘરનો એક મહત્વનો ભાગ છે. પરંતુ આજના સમયમાં બજારમાં વધી રહેલી ભેળસેળના કારણે એ ઓળખવું મુશ્કેલ બની જાય છે કે આપણે જે વસ્તુ ખરીદી રહ્યા છીએ તે 100 ટકા અસલી છે કે નહીં? અવારનવાર લોકો સોશિયલ મીડિયા પર જોઈને અથવા ઘરના વડીલો પાસેથી સાંભળીને શુદ્ધતા તપાસવા માટે અનેક પ્રકારના દેશી નુસ્ખાઓ અજમાવતા હોય છે. કોઈ કહે છે કે બરફ વડે ચાંદીની ઓળખ થાય છે તો કોઈ ચુંબકથી સોનાની પરખ કરે છે. પરંતુ શું આ નુસ્ખાઓ પાછળ કોઈ નક્કર વૈજ્ઞાનિક આધાર છે કે આ માત્ર સાંભળેલી વાતો છે?
વિજ્ઞાન અને નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આમાંથી કેટલાક ટેસ્ટ વૈજ્ઞાનિક રીતે સંપૂર્ણપણે સાચા છે જ્યારે કેટલાક પાછળનું લોજિક થોડું અલગ છે. ચાલો જાણીએ કે કયા ટેસ્ટ પર તમે આંખ બંધ કરીને ભરોસો કરી શકો છો અને ક્યાં તમારે સાવધ રહેવાની જરૂર છે.
સોના પર ચુંબક (મેગ્નેટ) નો ટેસ્ટ કેટલો સાચો?
સામાન્ય રીતે લોકો સોનાના દાગીના પર ચુંબક ફેરવીને જુએ છે અને એવું માને છે કે જો સોનું કે ઘરેણાં ચુંબક સાથે ન ચોંટ્યા તો સોનું 100% અસલી છે. ઇન્ટરનેશનલ જેમોલોજીકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (IGI) અને મેટલ એક્સપર્ટ્સના મતે, આ વાત વૈજ્ઞાનિક રીતે ઘણી હદ સુધી સાચી છે. શુદ્ધ સોનું એ બિન-ચુંબકીય ધાતુ (Non-Magnetic Metal) છે, એટલે કે તેમાં ચુંબકીય ગુણો બિલકુલ હોતા નથી.
જો તમારી સોનાની ચેઈન કે વીંટી ચુંબક તરફ ઝડપથી આકર્ષાઈ રહી છે અથવા ચોંટી રહી છે, તો તેનો સીધો અર્થ એ છે કે તેમાં લોખંડ, નિકલ કે કોબાલ્ટ જેવી સસ્તી અને ભારે ધાતુઓની ભેળસેળ કરવામાં આવી છે. જોકે, એક્સપર્ટ્સ એ બાબતે પણ ચેતવણી આપે છે કે આ ટેસ્ટ સંપૂર્ણપણે ફૂલપ્રૂફ નથી.
જો સોનામાં તાંબુ (કોપર) અથવા પિત્તળ જેવી ધાતુઓ ભેળવવામાં આવી હોય, તો પણ ચુંબક સોના સાથે ચોંટશે નહીં. આથી, ચુંબક ટેસ્ટ માત્ર બેઝ મેટલ્સની ભેળસેળ પકડવા માટે સારો છે, પરંતુ સોનાની સંપૂર્ણ શુદ્ધતા જાણવા માટે તો ગવર્મેન્ટ માન્ય હોલમાર્ક (Hallmark) જોવો જ સૌથી બેસ્ટ રસ્તો છે.
ચાંદી અને બરફનું શું છે અસલી સાયન્ટિફિક કનેક્શન?
ચાંદીને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર એવી માન્યતા કે અફવા છે કે અસલી ચાંદી બરફ સાથે ચોંટી જાય છે. પરંતુ જ્વેલરી એક્સપર્ટ્સ અને સાયન્ટિફિક રિસર્ચ અનુસાર, આની પાછળનું અસલી લોજિક બરફનું ચોંટવું નથી, પરંતુ બરફનું અતિ ઝડપથી ઓગળવું છે. ચાંદી દુનિયામાં થર્મલ કંડક્ટિવિટી (Thermal Conductivity) એટલે કે ગરમી અને ઠંડકને સૌથી ઝડપથી ટ્રાન્સફર કરનારી ધાતુ માનવામાં આવે છે.
જો તમે અસલી ચાંદીના સિક્કા કે દાગીના પર બરફનો એક નાનો ટુકડો મૂકશો, તો તે એટલી ઝડપથી ઓગળવા લાગશે જાણે તમે તેને કોઈ ગરમ તવા પર કે સીધા ગેસની આંચ પર મૂકી દીધો હોય. જો બરફ સામાન્ય ગતિએ ઓગળી રહ્યો હોય, તો સમજી લેવું કે ચાંદીમાં અન્ય કોઈ સસ્તી ધાતુની ભારે ભેળસેળ કરવામાં આવી છે. ચાંદીની શુદ્ધતા તપાસવાની આ ઘરગથ્થુ રીત વિજ્ઞાનની કસોટી પર બિલકુલ ખરી ઉતરે છે.
આ પણ વાંચોઃ Cricket News: વૈભવ સૂર્યવંશીની સફળતા પર સૂર્યકુમાર યાદવની ભાવુક પોસ્ટ વાયરલ
આ પણ વાંચોઃ “મોદી સરકારે યુવાઓની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવું જોઈએ”, કોકરોચ મૂવમેન્ટ પર કેજરીવાલનું નિવેદન
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
