આઝાદી બાદ ભારતે અમેરિકા સાથે કર્યો હતો સૌપ્રથમ કરાર, જેની સાબિતી આજે પણ છે
નવી દિલ્હી, 15 ઓગસ્ટ, 2025: આજે આખો દેશ આઝાદીની ઉજવણી કરી રહ્યો છે. પરંતુ શું તમને ખબર છે આજકાલ જાણીતો બની ગયેલો શબ્દ FTA મુક્તવેપાર કરાર 1947માં પણ ભારતીય રેલવેએ માટે એન્જિન માટે અમેરિકા સાથે કરવામાં આવ્યો હતો. તેનો પૂરાવો આજે પણ છે. તમે જઇને જોઇ શકો છો કે આઝાદ ભારતનું પહેલુ એન્જિન હતું, તેથી તેનું નામ પણ ખાસ રાખવામાં આવ્યુ છે. ચાલો જાણીએ તે આજે ક્યાં છે?
15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ, જ્યારે આખો દેશ આઝાદીના રંગમાં ડૂબી ગયો હતો, તે જ સમયે ભારતે અમેરિકા સાથે સ્ટીમ એન્જિન મેળવવા માટે કરાર કર્યો. આ રીતે, આ સ્વતંત્ર ભારતનું પહેલું એન્જિન હતું, જે અમેરિકાના ફિલાડેલ્ફિયાના બાલ્ડવિન લોકોમોટિવ વર્ક્સ ખાતે તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. રેલ્વે અનુસાર, આ એન્જિન જહાજ દ્વારા ભારત લાવવામાં આવ્યું હતું. તેમાં લગભગ બે મહિના લાગ્યા અને ઓક્ટોબરમાં ભારત પહોંચ્યું. કારણ કે તે સ્વતંત્ર ભારતનું પહેલું એન્જિન હતું, તેથી તેનું નામ ‘આઝાદ’ રાખવામાં આવ્યું.
આ એન્જિન રેવાડીમાં હાજર છે
રેવાડીમાં દેશનો એકમાત્ર સ્ટીમ એન્જિન લોકો શેડ છે. આઝાદ એન્જિન અહીં રાખવામાં આવ્યું છે. તે લોકો શેડમાં જઈને જોઈ શકાય છે. 2010 સુધી, આ એન્જિન યોગ્ય રીતે ચાલી રહ્યું હતું. આ પછી તેને લોકો શેડમાં સાચવવામાં આવ્યું હતું. તે અહીં નિયમિત રીતે ચાલતું હતું, પરંતુ 2020 પછી ચાલ્યું નથી. હાલમાં એન્જિનનું સમારકામ ચાલી રહ્યું છે. સ્ટીમ એન્જિનનું ઉત્પાદન બંધ થઈ ગયું હોવાથી, તેનું ઉત્પાદન પણ થઈ રહ્યું નથી. જેના કારણે એન્જિનના ભાગો મેળવવા મુશ્કેલ બની ગયા છે. આમ છતાં, રેલવે ઘણા એન્જિનોને કાર્યરત સ્થિતિમાં રાખી રહી છે. તેના ભાગોને ડાઇની મદદથી તૈયાર કરવા પડે છે.
આ સ્વતંત્રતા પછીની બુલેટ ટ્રેન હતી
આ એન્જિન ફક્ત તે ટ્રેનોમાં જ લગાવવામાં આવ્યું હતું જે VIP હતી. કારણ કે તેની મહત્તમ ગતિ 100 કિમી પ્રતિ કલાક હતી. આ કારણે, તે સમયે આ એન્જિન પર ચાલતી ટ્રેનને બુલેટ ટ્રેન માનવામાં આવતી હતી. સામાન્ય રીતે ટ્રેનોની ગતિ ઓછી હતી.
આ એન્જિન આ VIP ટ્રેનોમાં લગાવવામાં આવ્યું હતું
આ એન્જિન શાહી ટ્રેનોમાં લગાવવામાં આવ્યું હતું. ઉદાહરણ તરીકે, ફ્રન્ટિયર મેઇલ, પંજાબ મેઇલ જેવી ઘણી ટ્રેનો આ એન્જિન લગાવીને ચલાવવામાં આવતી હતી. આ ટ્રેનોને તે સમયની VIP ટ્રેન માનવામાં આવતી હતી.
આ પણ વાંચોઃ જાણો આઝાદી સમયે એક રૂપિયામાં શું શું ખરીદી શકતા હતા, ઘી અને રેશનની કિંમત હતી કેટલી?
