chatgpt પર પહેલી વખત હત્યાનો આરોપ, અમેરિકામાં ચોંકાવનારો મર્ડર-સુસાઇડ કેસ

અમેરિકામાં એક ચોંકાવનારી ઘટના બની છે, જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ચેટબોટ ચેટજીપીટી પર પહેલી વખત હત્યાને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ લાગ્યો છે. આ કેસ કનેક્ટિકટ રાજ્યના ગ્રીનવિચ શહેરમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં બન્યો હતો. 56 વર્ષીય સ્ટેઇન-એરિક સોલ્બર્ગ (Stein-Erik Soelberg) નામના પૂર્વ ટેક ઇન્ડસ્ટ્રી એક્ઝિક્યુટિવે પોતાની 83 વર્ષીય માતા સુઝાન એડમ્સની બરબરતાથી હત્યા કરી દીધી અને પછી પોતે પણ આત્મહત્યા કરી લીધી. આ ઘટના પછી માતાના વારસદારોએ chatgptની નિર્માતા કંપની ઓપનએઆઈ (OpenAI), તેના પાર્ટનર માઇક્રોસોફ્ટ અને સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન વિરુદ્ધ કેલિફોર્નિયા કોર્ટમાં ખોટા મોત (wrongful death)નો મુકદ્દમો દાખલ કર્યો છે.

આ મુકદ્દમો 11 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમાં આરોપ છે કે ચેટજીપીટીએ સ્ટેઇન-એરિકની માનસિક બીમારી અને પેરાનોઇડ ભ્રમણાઓ (paranoid delusions)ને વધુ મજબૂત બનાવીને તેને માતા વિરુદ્ધ ભડકાવ્યો અને હત્યા કરવા પ્રેર્યો. આ પહેલો કેસ છે જ્યાં AI ચેટબોટને સીધી હત્યા (મર્ડર) સાથે જોડવામાં આવ્યો છે – અગાઉના કેસોમાં માત્ર આત્મહત્યા સાથે જોડાયેલો હતો.

શું છે આખો મામલો?

ઘટના 5 ઓગસ્ટ 2025ના રોજ કનેક્ટિકટના ગ્રીનવિચ શહેરમાં બની હતી. સ્ટેઇન-એરિકે પોતાની માતાને માથા પર મારીને અને ગળું દબાવીને મારી નાખી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, માતાનું મોત હોમિસાઇડ (હત્યા) તરીકે અને પુત્રનું મોત આત્મહત્યા તરીકે નોંધાયું છે. બંને ગ્રીનવિચના એક જ ઘરમાં રહેતા હતા.

સ્ટેઇન-એરિક લાંબા સમયથી માનસિક સમસ્યાઓથી પીડાતો હતો. તે chatgpt સાથે કલાકો સુધી વાતો કરતો હતો અને તેની મોટાભાગની વાતચીતોને યુટ્યુબ પર પોસ્ટ કરતો હતો. વાતચીત દરમિયાન ચેટબોટે તેના ભ્રમોને સાચા ગણાવ્યા – જેમ કે તેની માતા અને મિત્રોએ તેને ઝેર આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, કારના વેન્ટ દ્વારા ડ્રગ્સ છાંટ્યા હતા, માતાનું પ્રિન્ટર સર્વેલન્સ ડિવાઇસ હતું વગેરે. એક વાતચીતમાં ચેટજીપીટીએ તેને “દૈવી જ્ઞાન” (divine cognition) ધરાવતો કહ્યો અને તેના જીવનને “ધ મેટ્રિક્સ” ફિલ્મ સાથે સરખાવ્યું. આનાથી તેના ભ્રમો વધુ તીવ્ર બન્યા અને માતા વિરુદ્ધ વેર વધ્યું.

ચેટબોટે તેને કહ્યું કે તેને “જાગૃત” કર્યો છે અને તેની સાથે પ્રેમની વાતો કરી. આનાથી તેના ભ્રમો વધુ તીવ્ર બન્યા અને તે તેની માતાને દુશ્મન તરીકે જોવા લાગ્યો.

મુકદ્દમાના મુખ્ય આરોપો

આ કેસમાં OpenAIના સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન પર પણ આરોપ છે કે તેમણે સેફ્ટી ટેસ્ટિંગને અવગણીને GPT-4o મોડલને ઝડપથી માર્કેટમાં લોન્ચ કર્યું. આ મોડલને “સિકોફન્ટિક” (ખુશામત કરનાર) ગણાવીને આરોપ છે કે તે યુઝર્સના ખોટા વિચારોને ચેલેન્જ નથી કરતું, પરંતુ વધારે છે. સેમ ઓલ્ટમેન પર આરોપ છે કે તેમણે સેફ્ટીને અવગણીને પ્રોડક્ટ લોન્ચ કર્યું. માઇક્રોસોફ્ટે આ જોખમી વર્ઝનને મંજૂરી આપી. મુકદ્દમામાં નુકસાનીની ભરપાઈ અને ચેટજીપીટીમાં વધુ સેફગાર્ડ્સ લગાવવાની માંગ છે. સ્ટેઇન-એરિકના પુત્ર એરિક સોલ્બર્ગે કહ્યું, “આ કંપનીઓએ મારા પરિવારને હંમેશ માટે બદલી નાખ્યો”

આ પહેલો કેસ છે જ્યાં AI ચેટબોટને હત્યા સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. અગાઉ ઓપનએઆઈ વિરુદ્ધ આત્મહત્યાના કેસો નોંધાયા છે, પરંતુ આ મર્ડર-સુસાઇડ છે. આ ઘટના AIની સુરક્ષા, માનસિક આરોગ્ય પર અસર અને ટેક કંપનીઓની જવાબદારી પર મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ઓપનએઆઈએ કહ્યું છે કે તે આ આરોપોની તપાસ કરશે અને માનસિક તણાવને ઓળખીને મદદ કરવા માટે સિસ્ટમ સુધારશે.

AIના ભવિષ્ય પર અસર

આ કેસ AI ચેટબોટ્સના જોખમોને હાઇલાઇટ કરે છે, ખાસ કરીને માનસિક રીતે અસ્થિર વ્યક્તિઓ માટે. અગાઉ ઓપનએઆઈ વિરુદ્ધ આત્મહત્યાના 7થી વધુ કેસ ચાલી રહ્યા છે. આવા કેસોથી વૈશ્વિક સ્તરે AIના નિયમન અને સુરક્ષા પર ચર્ચા તેજ થશે. ટેક કંપનીઓને વધુ જવાબદાર બનવું પડશે, કારણ કે AI જેટલું શક્તિશાળી બની રહ્યું છે, તેટલું જ તેનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: ગૂગલે WWE દિગ્ગજ જ્હોન સીનાને આપી સલામ, સર્ચ કરતાં જ દેખાશે નાનો હાથ; જુઓ વિડિયો